Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

अग्नीषोमोत्पत्तिः

Agni–Soma Origin and the Brahmāgnīṣomīya Doctrine

विष्णोर्नि:श्वासवातो5यं यदा वेगसमीरित: । सहसोदीर्यते तात जगत्‌ प्रव्यथते तदा,“तात! यह भगवान्‌ विष्णुका नि:श्वास है। जब कभी सहसा वह नि:श्वास वेगसे निकल पड़ता है, उस समय यह सारा जगत्‌ व्यथित हो उठता है

viṣṇor niḥśvāsavāto ’yaṃ yadā vegasamīritaḥ | sahasodīryate tāta jagat pravyathate tadā ||

Bhishma berkata: “Wahai anakku, inilah angin daripada hembusan nafas Tuhan Vishnu. Setiap kali hembusan itu meluru keluar secara tiba-tiba dengan kekuatan, seluruh alam menjadi tergoncang dan dilanda kegelisahan.”

विष्णोःof Vishnu
विष्णोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Genitive, Singular
नि:श्वास-वातःthe wind of (His) exhalation
नि:श्वास-वातः:
Karta
TypeNoun
Rootनि:श्वास-वात
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
वेग-समीरितःimpelled by force/velocity
वेग-समीरितः:
TypeAdjective
Rootवेग-समीरित
FormMasculine, Nominative, Singular
सहसाsuddenly
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
उदीर्यतेis set in motion / is raised / bursts forth
उदीर्यते:
TypeVerb
Rootउद्-ईर्
FormPresent, Passive, Third, Singular
तातO dear one / O son
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
जगत्the world
जगत्:
Karta
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रव्यथतेis greatly distressed / trembles
प्रव्यथते:
TypeVerb
Rootप्र-व्यथ्
FormPresent, Parasmaipada, Third, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Viṣṇu
J
jagat (the world/cosmos)