Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship

बेटा! जीव अनेक प्रकारके शरीरोंमें जन्मता-मरता हुआ कभी इस मानव- योनिमें आकर ब्राह्मणका शरीर पाता है, अतः तुम ब्राह्मणोचित कर्तव्यका पालन करो ।। ब्राह्मणस्य तु देहो5यं न कामार्थाय जायते । इह क्लेशाय तपसे प्रेत्य त्वनुपमं सुखम्‌,ब्राह्मणका यह शरीर भोग भोगनेके लिये नहीं पैदा होता है। यह तो यहाँ क्लेश उठाकर तपस्या करने और मृत्युके पश्चात्‌ अनुपम सुख भोगनेके लिये रचा गया है

vyāsa uvāca | brāhmaṇasya tu deho 'yaṃ na kāmārthāya jāyate | iha kleśāya tapase pretya tv anupamaṃ sukham ||

Vyāsa berkata: “Wahai anakku, makhluk hidup lahir dan mati melalui pelbagai jenis tubuh; hanya kadang-kadang ia mencapai keadaan manusia dan memperoleh tubuh seorang brāhmaṇa. Maka hiduplah menurut kewajipan yang layak bagi brāhmaṇa. Kerana tubuh brāhmaṇa ini bukan dilahirkan untuk mengejar keseronokan dan nafsu; ia dibentuk untuk tapa (tapas), untuk usaha berdisiplin di sini—menanggung kesukaran demi tapa—dan, selepas mati, untuk mencapai kebahagiaan yang tiada bandingan.”

ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
देहःbody
देहः:
Karta
TypeNoun
Rootदेह
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
कामार्थायfor the sake of desire/pleasure
कामार्थाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootकामार्थ
FormMasculine, Dative, Singular
जायतेis born/arises
जायते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
क्लेशायfor hardship/austerity (enduring toil)
क्लेशाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Dative, Singular
तपसेfor penance/austerity
तपसे:
Sampradana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Dative, Singular
प्रेत्यhaving departed (after death)
प्रेत्य:
TypeIndeclinable
Rootप्र-इ
FormAbsolutive (Gerund), having gone (i.e., after death)
तुand/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अनुपमम्unsurpassed, incomparable
अनुपमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुपम
FormNeuter, Accusative, Singular
सुखम्happiness/bliss
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
B
brāhmaṇa (as a social-spiritual identity)
J
jīva (implied: the living being)