नारद–शुक संवादः (Nārada–Śuka Dialogue): Tyāga, Saṃyama, and Vyakta–Avyakta Viveka
स्थिरत्वादिन्द्रियाणां तु निश्चलत्वात् तथैव च | एवं युक्तस्य तु मुनेर्लक्षणान्युपलक्षयेत्,जैसे मनको संयममें रखनेवाला सावधान मनुष्य हाथोंमें तेलसे भरा कटोरा लेकर सीढ़ीपर चढ़े और उस समय बहुतसे पुरुष हाथमें तलवार लेकर उसे डराने-धमकाने लगें तो भी वह उनके डरसे एक बूँद भी तेल पात्रसे गिरने नहीं देता, उसी प्रकार योगकी ऊँची स्थितिको प्राप्त हुआ एकाग्रचित्त योगी इन्द्रियोंकी स्थिरता और मनकी अविचल स्थितिके कारण समाधिसे विचलित नहीं होता। योगसिद्ध मुनिके ऐसे ही लक्षण समझने चाहिये
sthiratvād indriyāṇāṁ tu niścalatvāt tathaiva ca | evaṁ yuktasya tu muner lakṣaṇāny upalakṣayet ||
Oleh sebab indriya telah menjadi teguh, dan demikian juga kerana minda tidak bergerak, maka hendaklah dikenali tanda-tanda seorang muni yang demikian terikat dalam yoga. Pertapa yang berdisiplin ini, tegak dalam tumpuan yang tinggi, tidak tergelincir daripada samādhi walau di tengah gangguan; ketenangan batinnya diketahui melalui kestabilan yang tidak goyah pada segala fakultinya.
याज़्ञवल्क्य उवाच
The core teaching is that the authentic sign of yogic attainment is unwavering steadiness: when the senses are stabilized and the mind is unshaken, the sage remains established in samādhi despite external provocations.
Yājñavalkya is instructing about how to पहचान/recognize (upalakṣayet) a truly disciplined muni: not by outward display, but by the inner criterion of stable senses and an immovable mind that does not fall away from meditative absorption.