Previous Verse

Shloka 436

अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa

सर्गकोटिसहस्राणि मरणान्तासु मूर्तिषु । स्त्री-पुत्र आदिके प्रति ममतासे बँधा हुआ पुरुष उन्हींके संसर्गमें रहकर सहसख्र-सहस्र कोटि सृष्टिपर्यन्त नश्वर शरीरोंमें ही सदा चक्कर लगाता रहता है

sargakoṭisahasrāṇi maraṇāntāsu mūrtiṣu | strī-putrādike prati mamatāyā baddhaḥ puruṣaḥ teṣām eva saṃsargeṇa tiṣṭhan sahasra-sahasra-koṭi-sṛṣṭi-paryantaṃ naśvare śarīreṣu eva sadā cakraṃ lagati ||

Vasiṣṭha berkata: Terbelenggu oleh keterikatan memiliki terhadap isteri, anak, dan seumpamanya, seseorang tetap berada dalam pergaulan mereka; dan melalui jeratan itu juga dia terus berputar tanpa penghujung—melalui ribuan demi ribuan krore penciptaan—hanya dalam jasad yang fana, yang berakhir dengan kematian.

सर्गcreation, emanation
सर्ग:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्ग
FormMasculine, Nominative/Accusative (in compound), Singular (stem in compound)
कोटिcrore; a very large number
कोटि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकोटि
FormFeminine, Nominative/Accusative (in compound), Singular (stem in compound)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Nominative, Plural
मरणdeath
मरण:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमरण
FormNeuter, Locative (in compound), Singular (stem in compound)
अन्तासुhaving (death) as the end; ending in death
अन्तासु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअन्त
FormFeminine, Locative, Plural
मूर्तिषुin forms/bodies
मूर्तिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्ति
FormFeminine, Locative, Plural

वसिष्ठ उवाच

वसिष्ठ (Vasiṣṭha)
पुरुष (the individual person/jīva)
स्त्री (wife)
पुत्र (son/child)