Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

सांख्ययोगभेदः तथा योगबलोपदेशः

Sāṃkhya–Yoga Distinction and Instruction on Yogic Strength

योगात्मकेनोशनसा रुद्ध्वा मम हतं वसु । योगेनात्मगतं कृत्वा नि:ःसृतश्च महातपा:,'प्रभो! महर्षि उशना योगबलसे सम्पन्न हैं। उन्होंने अपनी शक्तिसे मुझे बंदी बनाकर मेरा सारा धन हर लिया। वे महान्‌ तपस्वी तो हैं ही, योगबलसे मुझे अपने अधीन करके अपना काम बनाकर निकल गये!

«Wahai Tuan! Mahārṣi Uśanā memiliki kekuatan yoga yang sempurna. Dengan daya itu dia menawan aku dan merampas seluruh hartaku. Dia memang seorang pertapa agung; dengan yoga dia menundukkan aku di bawah kuasanya, menyelesaikan maksudnya, lalu pergi!»

योगात्मकेनby/with (his) yogic nature/power
योगात्मकेन:
Karana
TypeAdjective
Rootयोगात्मक
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
उशनसाby Uśanā (Śukra)
उशनसा:
Karana
TypeNoun
Rootउशना
FormMasculine, Instrumental, Singular
रुद्ध्वाhaving restrained/blocked/imprisoned
रुद्ध्वा:
TypeVerb
Rootरुध्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
हतम्taken away / struck down / destroyed
हतम्:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
वसुwealth, treasure
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु
FormNeuter, Accusative, Singular
योगेनby yoga / by yogic power
योगेन:
Karana
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Instrumental, Singular
आत्मगतंgone into himself / brought under his own self
आत्मगतं:
TypeAdjective
Rootआत्मगत
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
निःसृतःwent out / departed
निःसृतः:
TypeVerb
Rootनिःसृ
Formक्त (past active participle, intransitive), Masculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महातपाःthe great ascetic (one of great austerity)
महातपाः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच