Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः

Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry

न सुखेन न दुःखेन कदाचिदपि वर्तते । सेयं भावात्मिका भावांस्त्रीनेतान्‌ परिवर्तते

Ia tidak pernah berada dalam suka, dan tidak pula dalam duka. Buddhi yang bersifat sebagai keadaan batin ini berputar mengikuti tiga keadaan itu; apabila tamas mengatasi dan diselubungi oleh moha, ia tidak bersatu dengan suka dan tidak juga dengan duka—melainkan tenggelam dalam tidur, kemalasan, dan kelesuan. Demikianlah buddhi yang berwatak keadaan ini sentiasa menuruti tiga keadaan tersebut.

not
:
TypeIndeclinable
Root
सुखेनby/with pleasure
सुखेन:
Karana
TypeNoun
Rootसुख
Formneuter, instrumental, singular
nor
:
TypeIndeclinable
Root
दुःखेनby/with pain
दुःखेन:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख
Formneuter, instrumental, singular
कदाचित्ever, at any time
कदाचित्:
TypeIndeclinable
Rootकदाचित्
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वर्ततेexists/occurs, is engaged (in)
वर्तते:
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तते)
Formpresent, indicative, ātmanepada, third, singular
साshe/that (f.)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, nominative, singular
इयम्this (f.)
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formfeminine, nominative, singular
भावात्मिकाconsisting of states/qualities
भावात्मिका:
Karta
TypeAdjective
Rootभावात्मिक
Formfeminine, nominative, singular
भावान्states, conditions
भावान्:
Karma
TypeNoun
Rootभाव
Formmasculine, accusative, plural
त्रीन्three
त्रीन्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रि
Formmasculine, accusative, plural
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, plural
परिवर्ततेturns about among, alternates (through)
परिवर्तते:
TypeVerb
Rootपरि-वृत् (परिवर्तते)
Formpresent, indicative, ātmanepada, third, singular

भीष्म उवाच