Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara

Fever

अथवा सशरीरास्ते गुणा: सर्वे शरीरिणाम्‌ । संश्रितास्तद्‌ वियोगे हि सशरीरा न सन्ति ते,पाँच कर्मेन्द्रियाँ, पाँच ज्ञानेन्द्रियाँ, चित्त, मन, बुद्धि, प्राण तथा सात््विक आदि तीन भाव--ये सत्रह गुण माने गये हैं। इनका अधिष्ठाता देहाभिमानी जीवात्मा अठारहवाँ है, जो इस शरीरके भीतर निवास करता है। उसे सनातन माना गया है। अथवा शरीरसहित वे सभी गुण देहधारियोंके आश्रित रहते हैं। जब जीवका वियोग हो जाता है, तब शरीर और उसमें रहनेवाले वे तत्त्व भी नहीं रह जाते

athavā saśarīrās te guṇāḥ sarve śarīriṇām | saṃśritās tad-viyoge hi saśarīrā na santi te ||

Atau lagi: segala sifat dan keupayaan itu, bersama-sama tubuh, bergantung pada makhluk yang berjasad. Kerana apabila diri yang hidup berpisah, tubuh dan prinsip-prinsip yang terikat pada tubuh itu tidak lagi kekal seperti sebelumnya. Ajaran ini menegaskan bahawa radas psiko-fizikal itu bersyarat dan fana; maka longgarkanlah pengenalan diri dengan tubuh dan fungsinya, dengan menyedari bahawa semuanya bergantung pada diri yang bersemayam di dalamnya.

अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
स-शरीराःhaving a body / embodied
स-शरीराः:
Karta
TypeAdjective
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthose
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
गुणाःqualities / constituents
गुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
शरीरिणाम्of embodied beings
शरीरिणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशरीरिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
संश्रिताःdependent on / resorting to
संश्रिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-श्रि (धातु) → संश्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्in that (state/condition)
तत्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
वियोगेin separation / upon disjunction
वियोगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवियोग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
स-शरीराःembodied / with the body
स-शरीराः:
Karta
TypeAdjective
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
सन्तिare / exist
सन्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormPresent, Third, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural

असित उवाच

A
Asita