Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Jājali–Tulādhāra-saṃvāda: Yajña, Vṛtti, and Ātma-tīrtha (जाजलि-तुलाधार-संवादः)

प्रजा: सृष्टवा महातेजा: प्रजासगे पितामह: । अतीव वृद्धा बहुला नामृष्यत पुनः प्रजा:,प्रजाकी सृष्टि करते समय महातेजस्वी पितामह ब्रह्माने जब बहुत-से प्राणियोंकी सृष्टि कर डाली, तब उनकी संख्या बहुत अधिक हो गयी। इतनी अधिक प्रजाओंका होना ब्रह्माजीसे सहन न हो सका

prajāḥ sṛṣṭvā mahātejāḥ prajāsarge pitāmahaḥ | atīva vṛddhā bahulā nāmṛṣyata punaḥ prajāḥ ||

Nārada berkata: Setelah mencipta makhluk-makhluk hidup, Pitāmaha Brahmā—yang bersinar dengan keagungan—mendapati bahawa dalam perbuatan penciptaan itu sendiri, jumlah makhluk telah menjadi amat besar dan terlalu ramai. Kelebihan yang melampau itu menjadi sesuatu yang tidak tertanggung baginya, lalu mendorongnya menimbang semula bagaimana penciptaan harus diteruskan secara lestari dan teratur.

प्रजाःcreatures, subjects
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
सृष्ट्वाhaving created
सृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootसृज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
महातेजाःthe great-lustrous one
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजासर्गेin the creation of creatures
प्रजासर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रजासर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
पितामहःthe Grandsire (Brahmā)
पितामहः:
Karta
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Nominative, Singular
अतीवexceedingly
अतीव:
TypeIndeclinable
Rootअतीव
वृद्धाःgrown, increased
वृद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृद्ध
FormFeminine, Nominative, Plural
बहुलाःnumerous, abundant
बहुलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहुल
FormFeminine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अमृष्यत्tolerated, endured
अमृष्यत्:
TypeVerb
Rootमृष्
Formलङ् (Imperfect), Parasmaipada, Third, Singular
पुनःagain, further
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
प्रजाःcreatures, subjects
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural

नारद उवाच

N
Nārada
B
Brahmā (Pitāmaha)