योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
वह प्रभापुञज्ज भगवान् विष्णुका एक विमान था, जो अपनी दिव्य प्रभासे तीनों लोकोंको प्रकाशित करता हुआ अनुपम जान पड़ता था। सूर्य और गरुड़ जिस आकाशशभमार्गसे चलते हैं, उसीपर वह भी चल रहा था ।। तत्राभिरूपशोभाभिर प्सरोभि: पुरस्कृताम् । बृहतीमंशुमत्प्रख्यां बृहद्धानोरिवार्चिषम्,उस विमानमें उन दोनोंने कमलदलपर विराजमान साक्षात् लक्ष्मीदेवीको देखा, जो पद्माके नामसे प्रसिद्ध हैं। उन्हें बहुत-सी परम शोभामयी सुन्दरी अप्सराएँ आगे किये खड़ी थीं। लक्ष्मीदेवीकी आकृति विशाल थी। वे अंशुमाली सूर्यके समान तेजस्विनी थीं और प्रज्वलित अग्निकी ज्वालाके समान जाज्वल्यमान हो रही थीं। उनके आभूषण नक्षत्रोंके समान चमक रहे थे। मोती-जैसे रत्नोंके हार उनके कण्ठदेशकी शोभा बढ़ा रहे थे
tad vibhāpuñjaṃ bhagavad-viṣṇoḥ ekaṃ vimānaṃ divya-prabhayā trīṃl lokān prakāśayad anupamaṃ babhūva; sūrya-garuḍau yasmād ākāśa-śubhra-mārgād gacchataḥ, tasmād eva tad api gacchati. tatra abhirūpa-śobhābhiḥ apsarobhiḥ puraskṛtāṃ bṛhatīm aṃśumat-prakhyāṃ bṛhad-dhānor iva arcīṣāṃ padma-dala-sthāṃ sākṣāt padmāṃ lakṣmīṃ dadṛśatuḥ; tasyā ābharaṇāni nakṣatrāṇīva bhānti, muktā-maṇi-hārāś ca kaṇṭha-deśa-śriyaṃ vardhayanti.
Bhishma berkata: Tampaklah sebuah vimana tunggal milik Bhagavan Vishnu—gumpalan sinar yang tiada bandingan, yang dengan kemilau ilahinya seakan-akan menerangi tiga alam. Ia bergerak di sepanjang laluan langit yang terang, jalan yang dilalui Matahari dan Garuda. Di dalam kereta itu, kedua-duanya melihat Lakshmi sendiri—Padma namanya—bersemayam di atas kelopak teratai, didahului dan diiringi ramai apsara yang amat jelita. Besar wibawanya, ia bersinar seperti matahari bermahkota sinar, menyala seperti lidah api. Perhiasannya berkelip seperti bintang, dan kalung permata bak mutiara menambah seri pada leher dan dadanya.
भीष्म उवाच