Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्

Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences

नभश्नोर्ध्व शिरस्तस्य क्षिति: पादौ भुजी दिश: । दुर्विज्ञेयो ह्मचिन्त्यात्मा सिद्धेरपि न संशय:

nabhaś cordhvaśirās tasya kṣitiḥ pādau bhujā diśaḥ | durvijñeyo hy acintyātmā siddher api na saṁśayaḥ ||

Bhīṣma berkata: “Langit di atas ialah kepala-Nya; bumi ialah kaki-Nya; segala arah ialah lengan-Nya. Diri itu—tak terjangkau oleh fikiran dan sukar digapai oleh akal biasa—amat sukar untuk diketahui. Namun tiada keraguan: penyedaran tentang-Nya tetap mungkin bagi mereka yang telah mencapai kesempurnaan.”

नभःsky
नभः:
Karta
TypeNoun
Rootनभस्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ऊर्ध्वम्above, upward
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
शिरःhead
शिरः:
Karta
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तस्यof him/its
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
क्षितिःearth
क्षितिः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षिति
FormFeminine, Nominative, Singular
पादौtwo feet
पादौ:
Karta
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Nominative, Dual
भुजीtwo arms
भुजी:
Karta
TypeNoun
Rootभुज्
FormFeminine, Nominative, Dual
दिशःdirections (quarters)
दिशः:
Karta
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Nominative, Plural
दुर्विज्ञेयःhard to know
दुर्विज्ञेयः:
TypeAdjective
Rootदुर्विज्ञेय
FormMasculine, Nominative, Singular
अचिन्त्यात्माwhose nature is unthinkable
अचिन्त्यात्मा:
TypeAdjective
Rootअचिन्त्यात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सिद्धेःthan/ from attainment (even from success)
सिद्धेः:
Apadana
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Ablative, Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
not
:
TypeIndeclinable
Root
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
T
the cosmic Self (acintyātmā)
S
sky (nabhas)
E
earth (kṣiti)
D
directions (diśaḥ)