Previous Verse
Next Verse

Shloka 216

Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation

परिवेष्टाग्निहोत्रस्य भवेन्नासंस्कृतस्तथा । न कन्या, न युवती, न मन्त्र न जाननेवाला, न मूर्ख और न संस्कारहीन पुरुष ही अग्निमें हवन करनेका अधिकारी है

pariveṣṭāgnihotrasya bhavennāsaṁskṛtastathā |

Bhīṣma bersabda: Dalam hal melaksanakan Agnihotra dan upacara-upacara yang mengiringinya, orang yang belum diinisiasi atau belum dibentuk oleh saṃskāra yang ditetapkan juga tidak layak. Sesiapa yang tidak memenuhi kelayakan—seperti kanak-kanak perempuan atau gadis muda yang belum berkahwin, orang yang tidak mengetahui mantra, si dungu, atau lelaki yang tidak memiliki saṃskāra—tidak patut melakukan persembahan ke dalam api suci. Ajaran ini menegaskan bahawa ritual Veda ialah disiplin etika yang menuntut latihan, kesucian, dan kecekapan, bukan dorongan sesaat atau pertunjukan sosial.

परिवेष्टof one who is wrapped/covered (i.e., not properly prepared/qualified)
परिवेष्ट:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपरिवेष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वेष्ट्)
FormMasculine, Genitive, Singular
अग्निहोत्रस्यof the Agnihotra (fire-offering rite)
अग्निहोत्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्निहोत्र
FormNeuter, Genitive, Singular
भवेत्would be / should be
भवेत्:
Karta
TypeVerb
Root√भू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
असंस्कृतःunrefined / uninitiated / without proper rites
असंस्कृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootअसंस्कृत
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

भीष्म उवाच

B
Bhishma
A
Agnihotra
S
sacred fire (Agni)

Educational Q&A

Ritual action (like Agnihotra) is governed by dharma: it requires proper preparation—initiation/saṁskāra, knowledge of mantras, and maturity/competence. Without these, performing offerings is considered improper and spiritually/ritually invalid.

In Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira about right conduct. Here he specifies qualifications for Vedic fire-rituals, warning that those lacking training or refinement should not perform havan/Agnihotra.