Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Gautama’s Flight, the Enchanted Grove, and the Arrival of Rājadharma

Nāḍījaṅgha

अद्रोह: सर्वभूतेषु कर्मणा मनसा गिरा । अनुग्रहश्न दानं च सतां धर्म: सनातन:,मन, वाणी और क्रियाद्वारा सभी प्राणियोंके साथ कभी द्रोह न करना तथा दया और दान--यह श्रेष्ठ पुरुषोंका सनातन धर्म है

adrohaḥ sarvabhūteṣu karmaṇā manasā girā | anugrahaś ca dānaṃ ca satāṃ dharmaḥ sanātanaḥ ||

Bhishma berkata: Jangan menaruh dendam terhadap mana-mana makhluk—dengan perbuatan, dengan fikiran, atau dengan kata-kata—serta menzahirkan belas kasihan dan memberi sedekah dengan murah hati: inilah dharma yang kekal bagi orang baik dan mulia.

अद्रोहःnon-malice, non-hostility
अद्रोहः:
Karta
TypeNoun
Rootअद्रोह
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभूतेषुtowards/in all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Locative, Plural
कर्मणाby action
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
मनसाby mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
गिराby speech/word
गिरा:
Karana
TypeNoun
Rootगिर्
FormFeminine, Instrumental, Singular
अनुग्रहःkindness, favor, compassion
अनुग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
दानम्giving, charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सताम्of the good/virtuous
सताम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Genitive, Plural
धर्मःdharma, duty, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
सनातनःeternal, perennial
सनातनः:
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma

Educational Q&A

True dharma for the virtuous is universal non-hostility—never harming or bearing malice toward any being in action, thought, or speech—together with compassion and charitable giving.

In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhishthira on righteous conduct after the war, defining the timeless marks of a good person’s dharma: harmlessness, compassion, and generosity.