Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

श्षपच उवाच काम नरा जीवितं संत्यजन्ति न चाभक्ष्ये क्वचित्‌ कुर्वन्ति बुद्धिम्‌ । सर्वान्‌ कामानू प्राप्तुवन्तीह विद्वन्‌ प्रियस्व काम॑ सहित: क्षुधैव,चाण्डालने कहा--विद्वन्‌! अच्छे पुरुष अपने प्राणोंका परित्याग भले ही कर दें, परंतु वे कभी अभक्ष्य-भक्षणका विचार नहीं करते हैं। इसीसे वे अपनी सम्पूर्ण कामनाओंको प्राप्त कर लेते हैं; अत: आप भी भूखके साथ ही--उपवासद्दवारा ही अपनी मन:ःकामनाकी पूर्ति कीजिये

śvapaca uvāca: kāma narā jīvitaṃ saṃtyajanti na cābhakṣye kvacit kurvanti buddhim | sarvān kāmān prāpnuvantīha vidvan priyasva kāma-sahitaḥ kṣudhaiva ||

Śvapaca berkata: “Demi keinginan, manusia sanggup meninggalkan nyawa; namun mereka tidak pernah menaruh fikiran untuk memakan yang terlarang. Dengan pengekangan itulah mereka mencapai segala tujuan di dunia ini. Maka, wahai orang bijaksana, penuhilah hasratmu dengan menanggung lapar—dengan berpuasa—bukan dengan berpaling kepada makanan yang tidak suci.”

श्वपचःthe outcaste (dog-cooker)
श्वपचः:
Karta
TypeNoun
Rootश्वपच
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
कामम्indeed / surely
कामम्:
TypeIndeclinable
Rootकाम
नराःmen
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Accusative, Singular
सन्त्यजन्तिabandon / give up
सन्त्यजन्ति:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
अभक्ष्येin what is not to be eaten (forbidden food)
अभक्ष्ये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअभक्ष्य
FormNeuter, Locative, Singular
क्वचित्ever / at any time
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
कुर्वन्तिmake / entertain (a thought)
कुर्वन्ति:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
बुद्धिम्intention / thought
बुद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
कामान्desires
कामान्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Plural
प्राप्तुवन्तिattain
प्राप्तुवन्ति:
TypeVerb
Rootप्राप्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
विद्वन्O wise one
विद्वन्:
TypeNoun
Rootविद्वस्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रियस्यof what is dear / of the desired (thing)
प्रियस्य:
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormNeuter, Genitive, Singular
कामम्desire / wish
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षुधाwith hunger
क्षुधा:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुध्
FormFeminine, Instrumental, Singular
एवonly / indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव

श्षपच उवाच

Ś
Śvapaca (Caṇḍāla speaker)
V
Vidvān (addressed wise person)