Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

हीनादादेयमादौ स्यात्‌ समानात्‌ तदनन्तरम्‌ । असम्भवे वा55ददीत विशिष्टादपि धार्मिकात्‌,“पहले हीन पुरुषके घरसे उसे भक्ष्य पदार्थकी चोरी करनी चाहिये। वहाँ काम न चले तो अपने समान व्यक्तिके घरसे खानेकी वस्तु लेनी चाहिये, यदि वहाँ भी अभीष्टसिद्धि न हो सके तो अपनेसे विशिष्ट धर्मात्मा पुरुषके यहाँसे वह खाद्य वस्तुका अपहरण कर ले

hīnād ādeyam ādau syāt samānāt tad-anantaram | asambhave vā dadyāt viśiṣṭād api dhārmikāt ||

Bhīṣma berkata: “Mula-mula hendaklah diambil (makanan) daripada orang yang lebih rendah; kemudian daripada yang setara. Jika itu pun tidak mungkin, maka boleh juga diambil daripada orang yang lebih tinggi—asal dia seorang yang berpegang pada dharma.”

हीनात्from an inferior (person)
हीनात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootहीन
FormMasculine, Ablative, Singular
आदौat first
आदौ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootआदि
आदेयम्to be taken (to be appropriated)
आदेयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआदेय
FormNeuter, Nominative, Singular
आदौfirstly
आदौ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootआदि
स्यात्should be
स्यात्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
समानात्from an equal (person)
समानात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootसमान
FormMasculine, Ablative, Singular
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अनन्तरम्next, thereafter
अनन्तरम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर
असम्भवेin (case of) impossibility
असम्भवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअसम्भव
FormMasculine, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अददीतshould take / should appropriate
अददीत:
Karta
TypeVerb
Rootदा
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
विशिष्टात्from a superior (person)
विशिष्टात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
FormMasculine, Ablative, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
धार्मिकात्from a righteous (man)
धार्मिकात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootधार्मिक
FormMasculine, Ablative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma