Shloka 111
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
नच वक्चित् कृते कार्य कर्तारें समवेक्षते
na ca vakcit kṛte kārya kartāraṃ samavekṣate
Bhishma berkata: “Dan setelah sesuatu perbuatan telah dilakukan, janganlah seseorang menoleh mencari siapa yang harus dianggap sebagai pelaku (untuk dipuji atau dipersalahkan).” Dalam kerangka etika Śānti Parva, maksudnya ialah mengekang minda daripada terpaku selepas kejadian pada soal agensi—terutama dorongan untuk mengagih pujian atau menyalahkan—agar pertimbangan tetap selaras dengan dharma, bukan emosi reaktif.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not become obsessed, after an event, with pinpointing a single ‘doer’ to praise or blame; ethical clarity requires restraint from reactive attribution and a steadier view aligned with dharma.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct; here he offers a maxim about how one should regard actions and agency, discouraging post‑facto fixation on who should be labeled the agent.