Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद

शास्त्र ब्राह्मणमन्त्राश्व॒ शास्ता प्राग्वदतां वर: । धर्मपालो5क्षरो देव: सत्यगो नित्यगोडग्रज:

śāstra-brāhmaṇa-mantrāśva śāstā prāg-vadatāṃ varaḥ | dharma-pālo 'kṣaro devaḥ satya-go nitya-go 'grajaḥ ||

Bhīṣma berkata: “Dialah pembimbing tertinggi, yang terbaik antara para penutur zaman silam—menegakkan kewibawaan śāstra, kesucian Brāhmaṇa, dan kekuatan mantra suci. Dialah pelindung dharma, Yang Ilahi tak binasa, sentiasa bergerak dalam kebenaran dan sentiasa teguh—sang tua yang terdepan.”

शास्त्रscripture; treatise
शास्त्र:
Karta
TypeNoun
Rootशास्त्र
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्राह्मणBrahmin; priest
ब्राह्मण:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्त्रmantra; sacred formula
मन्त्र:
Karta
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्वhorse
अश्व:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Singular
शास्ताruler; instructor; chastiser
शास्ता:
Karta
TypeNoun
Rootशास्
FormMasculine, Nominative, Singular, Agent noun (तृच्/तार् type), 'one who rules/instructs'
प्राक्formerly; earlier
प्राक्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्राक्
वदताम्of speakers; of those who speak
वदताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootवद्
FormPresent participial base used as genitive plural (वदत्), Plural, Genitive plural of present active participle: 'of those who speak'
वरःbest; excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मपालःprotector of dharma
धर्मपालः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
अक्षरःimperishable; syllable (here: imperishable one)
अक्षरः:
Karta
TypeNoun
Rootअक्षर
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःgod; divine being
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यगःone who goes in/abides in truth
सत्यगः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यग
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यगःever-going; eternal
नित्यगः:
Karta
TypeAdjective
Rootनित्यग
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्रजःelder-born; elder brother; first-born
अग्रजः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्रज
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
Deva (the divine protector/ruler, unnamed in this verse)
B
Brāhmaṇa
Ś
Śāstra
M
Mantra