Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Satya–Anṛta Viveka (Discrimination between Truth and Falsehood) | सत्य–अनृत विवेकः

पापी मनुष्य अपने कर्मसे ही मरा हुआ है; अतः उसको जो मारता है, वह मरे हुएको ही मारता है। उसके मारनेका पाप नहीं लगता; अतः जो कोई भी मनुष्य इन हतबुद्धि पापियोंके वधका नियम ले सकता है ।। यथा काकाश्न गृध्राश्न॒ तथैवोपधिजीविन: । ऊर्ध्व॑ देहविमोक्षात्‌ ते भवन्त्येतासु योनिषु,जैसे कौए और गीध होते हैं, वैसे ही कपटसे जीविका चलानेवाले लोग भी होते हैं। वे मरनेके बाद इन्हीं योनियोंमें जन्म लेते हैं

bhīṣma uvāca | pāpī manuṣyaḥ svaiḥ karmabhir eva mṛtaḥ; ataḥ yaḥ taṃ hanti sa mṛtam eva hanti | tasya hanane pāpaṃ na lipyate; ataḥ yaḥ kaścid manuṣyaḥ etān hatabuddhīn pāpinaḥ vadhaniyamaṃ kartuṃ śaknoti || yathā kākāś ca gṛdhrāś ca tathaivopadhijīvinaḥ | ūrdhvaṃ dehavimokṣāt te bhavanty etāsu yoniṣu ||

Bhīṣma berkata: “Orang berdosa itu, oleh perbuatannya sendiri, sudah seakan-akan mati. Maka sesiapa yang menumpaskannya hanyalah menumpaskan orang yang sudah mati. Tiada dosa melekat pada pembunuhan orang sedemikian; sebab itu seseorang boleh mengambil suatu peraturan atau kewajipan untuk melenyapkan para penjahat yang sesat akal ini. Sebagaimana adanya gagak dan burung nasar, demikian pula adanya manusia yang hidup dengan tipu daya; setelah tubuh ditanggalkan, mereka lahir kembali dalam rahim yang hina itu juga.”

यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
काकाःcrows
काकाः:
Karta
TypeNoun
Rootकाक
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
गृध्राःvultures
गृध्राः:
Karta
TypeNoun
Rootगृध्र
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
उपधिजीविनःthose who live by deceit/stratagem
उपधिजीविनः:
Karta
TypeNoun
Rootउपधिजीविन्
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊर्ध्वम्afterwards, after (death)
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
देहविमोक्षात्from the release of the body (i.e., after leaving the body)
देहविमोक्षात्:
Apadana
TypeNoun
Rootदेहविमोक्ष
FormMasculine, Ablative, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
भवन्तिbecome, are born
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
एतासुin these
एतासु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Locative, Plural
योनिषुin wombs/births/species
योनिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Locative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
C
crows
V
vultures

Educational Q&A

Bhishma frames severe wrongdoing as self-destructive: by their own karma the wicked are 'already dead' in a moral sense, so punishing them is presented as not accruing the same sin as ordinary killing; deceitful livelihoods lead to degraded rebirth.

In Shanti Parva’s instruction on dharma and governance, Bhishma advises on how to view and deal with grievous offenders, justifying punitive violence and warning that fraudsters fall into low births like crows and vultures after death.