Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies

Gaṇa-nīti

विजिगीषोस्तथा वृत्तमुक्त चैव तथैव ते । गणानां वृत्तिमिच्छामि श्रोतुं मतिमतां वर,बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ पितामह! आपने विजया-भिलाषी राजाके बर्तावका भी वर्णन कर दिया है। अब मैं गणों (गणतनन्‍्त्र राज्यों)-का बर्ताव एवं वृतान्त सुनना चाहता हूँ

vijigīṣos tathā vṛttam uktaṃ caiva tathaiva te | gaṇānāṃ vṛttim icchāmi śrotuṃ matimatāṃ vara ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Tuanku telah pun menghuraikan kepadaku tingkah laku seorang raja yang dahagakan penaklukan. Kini, wahai yang terbaik antara orang bijaksana, aku ingin mendengar tentang tata laku dan cara hidup gaṇa—negara yang diperintah oleh majlis perhimpunan—agar tersingkap susunan etika dan aturan amali mereka.”

विजिगीषोःof the would-be conqueror (victory-seeking king)
विजिगीषोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootविजिगीषु
FormMasculine, Genitive, Singular
तथाthus/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वृत्तम्conduct/behavior; account
वृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Accusative, Singular
उक्तम्said/described
उक्तम्:
TypeAdjective
Rootवच्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तथैवin the same way
तथैव:
TypeIndeclinable
Rootतथा + एव
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Genitive, Singular
गणानाम्of the gaṇas (republican bodies/assemblies)
गणानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Genitive, Plural
वृत्तिम्conduct/way of functioning
वृत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent (Lat), First, Singular, Parasmaipada
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormInfinitive (तुमुन्)
मतिमताम्of the wise/intelligent
मतिमताम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootमतिमत्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरO best/excellent one
वर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
G
gaṇa (assembly-states)

Educational Q&A

The verse frames rājadharma as comparative political ethics: after learning the norms for a conquest-seeking monarch, Yudhiṣṭhira asks for the corresponding norms of gaṇa-polities, implying that dharma must be understood according to the form of governance and its responsibilities.

In the instruction-dialogue of Śānti Parva, Yudhiṣṭhira continues his inquiry into governance. Having heard about the behavior of a vijigīṣu king, he now requests an account of how assembly-governed states (gaṇas) function and what conduct sustains them.