Shloka 29

प्रणिपातं च गच्छेत काले शत्रोर्बलीयस: । युक्तो5स्य वधमन्विच्छेदप्रमत्त: प्रमाद्यत:,यदि बलवान शत्रुसे पाला पड़ जाय और समय उसीके अनुकूल हो तो राजा उसके सामने नतमस्तक हो जाय और जब वह शत्रु असावधान हो, तब स्वयं सावधान और उद्योगशील होकर उसके वधके उपायका अन्वेषण करे

“Apabila pada waktunya musuh lebih kuat dan keadaan memihak kepadanya, raja hendaklah pergi menundukkan kepala di hadapannya. Namun ketika musuh itu lalai, raja mesti tetap berjaga-jaga dan giat mencari jalan untuk menumpaskannya.”

praṇipātamprostration, submission
praṇipātam:
Karma
TypeNoun
Rootpraṇipāta
FormMasculine, Accusative, Singular
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
gacchetshould go/should resort (to)
gacchet:
TypeVerb
Rootgam
FormOptative (Vidhi-liṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
kāleat the proper time
kāle:
Adhikarana
TypeNoun
Rootkāla
FormMasculine, Locative, Singular
śatroḥof the enemy
śatroḥ:
TypeNoun
Rootśatru
FormMasculine, Genitive, Singular
balīyasaḥof the stronger (one)
balīyasaḥ:
TypeAdjective
Rootbalīyas
FormMasculine, Genitive, Singular, Comparative
yuktaḥbeing vigilant/engaged, prepared
yuktaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootyukta
FormMasculine, Nominative, Singular
asyaof him/this (enemy)
asya:
TypeNoun
Rootidam (pronoun: asmad/etad-series)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
vadhamkilling, slaying
vadham:
Karma
TypeNoun
Rootvadha
FormMasculine, Accusative, Singular
anvicchetshould seek, should look for
anvicchet:
TypeVerb
Rootanu + iṣ (icch)
FormOptative (Vidhi-liṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
apramattaḥnot careless, vigilant
apramattaḥ:
Karta
TypeAdjective
Roota-pramatta
FormMasculine, Nominative, Singular
pramādyataḥof (the enemy) being careless
pramādyataḥ:
TypeVerb
Rootpra + mad
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Genitive, Singular
yadiif
yadi:
TypeIndeclinable
Rootyadi
balavānstrong, powerful
balavān:
Karta
TypeAdjective
Rootbalavat
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच