Śalya Installed as Commander; Coalition Agreement and Battle Arrays (शल्यसेनापत्यारोहणं व्यूहवर्णनं च)
सदेवलोके कृत्स्ने5स्मिन् नान्यस्त्वत्त: पुमान् भवेत् । मद्रराजं रणे क्रुद्धं यो हन्यात् कुरुनन्दन,इति सत्य ब्रवीम्येष दुर्योधन न संशय: । “मैं रणभूमिमें कुन्तीके सभी पुत्रों और सामने आये हुए सोमकोंपर भी विजय प्राप्त कर लूँगा। इसमें भी संदेह नहीं कि मैं तुम्हारा सेनापति होऊँगा और ऐसे व्यूहका निर्माण करूँगा, जिसे शत्रु लाँघ नहीं सकेंगे। दुर्योधन! यह मैं तुमसे सच्ची बात कहता हूँ। इसमें कोई संशय नहीं है” “कुरुनन्दन! देवताओंसहित इस सम्पूर्ण जगत्में आपके सिवा दूसरा कोई ऐसा पुरुष नहीं है, जो रणमें कुपित हुए मद्रराज शल्यको मार सके
sadevaloke kṛtsne ’smin nānyas tvattaḥ pumān bhavet | madrarājaṃ raṇe kruddhaṃ yo hanyāt kurunandana iti satyaṃ bravīmy eṣa duryodhana na saṃśayaḥ ||
Sanjaya berkata: “Dalam seluruh dunia ini bersama para dewa, tiada lelaki selain engkau yang mampu membunuh raja Madra, Śalya, ketika dia murka di medan perang, wahai kebanggaan kaum Kuru. Inilah kebenaran yang aku nyatakan kepadamu, Duryodhana—tiada keraguan.”
संजय उवाच
The verse underscores the Mahābhārata’s recurring ethic of realistic appraisal in war: true counsel identifies singular capability and limits. It also highlights how praise and certainty (“no doubt”) can function as strategic encouragement, shaping decisions amid dharma-conflicted violence.
Sañjaya reports a confident assertion addressed to Duryodhana: only a particular Kuru hero (addressed as “Kurunandana”) is capable of killing Śalya, the king of Madra, when he fights in wrath. The statement serves to frame Śalya as a formidable warrior and to single out the one opponent deemed able to overcome him.