Previous Verse
Next Verse

Shloka 126

Śalya Installed as Commander; Coalition Agreement and Battle Arrays (शल्यसेनापत्यारोहणं व्यूहवर्णनं च)

हर्ष प्राप तदा वीरो दुरापमकृतात्मभि: । उनके द्वारा इस प्रकार प्रशंसित होनेपर बलवान वीर मद्रराज शल्यको वह हर्ष प्राप्त हुआ जो अकृतात्मा (युद्धकी शिक्षासे रहित) पुरुषोंके लिये दुर्लभ है

harṣaṁ prāpa tadā vīro durāpam akṛtātmabhiḥ |

Sañjaya berkata: Pada saat itu, sang wira yang perkasa meraih suatu kegembiraan yang sukar dicapai oleh mereka yang tidak berdisiplin diri dan tidak terlatih dengan benar. Dipuji demikian oleh orang-orangnya, raja Madra, Śalya, merasakan suatu keagungan hati yang biasanya luput daripada insan yang belum terasuh batinnya.

हर्षम्joy, delight
हर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootहर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रापobtained, attained
प्राप:
Karta
TypeVerb
Rootप्राप् (√आप्)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
दुरापम्hard to obtain
दुरापम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुराप
FormMasculine, Accusative, Singular
अकृतात्मभिःby the undisciplined / untrained (persons)
अकृतात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअकृतात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śalya
M
Madra (kingdom/people: Madra-rāja)

Educational Q&A

The verse contrasts outward success with inner qualification: true, elevated joy (harṣa) is portrayed as difficult for the undisciplined (akṛtātman) to attain. It implies that self-mastery and proper formation make one capable of receiving honor without being merely intoxicated by it.

Sañjaya reports that Śalya, the powerful king of Madra, is praised by his men; upon receiving that praise, he experiences a rare exhilaration—an emotional uplift framed as uncommon for those lacking inner discipline.