Previous Verse

Shloka 653

Indratīrtha–Ādityatīrtha: Balarāma’s Ritual Bathing, Dāna, and Sacred-Historical Recollections

तदापतत्‌ पर्णपुटे तत्र सा संभवत्‌ सुता । जप करनेवालोंमें श्रेष्ठ ऋषिने उस वीर्यको अपने हाथमें ले लिया, परंतु वह तत्काल ही एक पफ्त्तेके दोनेमें गिर पड़ा। वहीं वह कन्या प्रकट हो गयी

tadāpatat parṇapuṭe tatra sā saṃbhavat sutā | japakarṇevāleṣu śreṣṭha ṛṣiṇe us vīryako apne hāthameṃ le liyā, parantu vah tatkāl hī ek patteke done meṃ gir paṛā | vahīṃ vah kanyā prakaṭ ho gayī |

Lalu ia jatuh ke dalam cawan daun, dan di situ juga lahirlah seorang anak perempuan. Resi yang paling utama—terunggul dalam kalangan mereka yang tekun melafazkan japa suci—telah mengambil benih itu ke dalam tangannya; namun seketika ia terlepas lalu jatuh ke dalam mangkuk kecil daripada daun. Dari tempat itulah sang gadis menzahirkan diri.

तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
अपतत्fell
अपतत्:
TypeVerb
Rootपत्
FormAorist (लुङ्), 3, Singular, Parasmaipada
पर्णपुटेin the leaf-cup (leaf-bowl)
पर्णपुटे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्णपुट
FormMasculine, Locative, Singular
तत्रthere
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
संभवत्came into being / arose
संभवत्:
TypeVerb
Rootसम् + भू
FormImperfect (लङ्), 3, Singular, Parasmaipada
सुताdaughter
सुता:
Karta
TypeNoun
Rootसुता
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
ṛṣi (unnamed sage)
S
sutā/kanyā (the maiden)
V
vīrya (seed)
P
parṇapuṭa (leaf-cup/leaf-bowl)

Educational Q&A

The verse highlights that outcomes may arise even from unintended moments, yet within a dharmic frame: ascetic discipline, ritual potency, and destiny can transform an accidental fall into an extraordinary birth, suggesting that moral and spiritual context shapes how events bear fruit.

A sage takes the seed (vīrya) into his hand, but it immediately falls into a leaf-cup (parṇapuṭa). From that very place a daughter/maiden manifests, marking a miraculous or unusual origin story narrated by Vaiśampāyana.