Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

बदरपाचन-तीर्थमाहात्म्यम् | Badarapācana Tīrtha Māhātmya

Indratīrtha and the Austerities of Srucāvatī & Arundhatī

सर्वभूतक्षयो मा भूत्‌ सम्पादय विभोडनलम्‌ । निष्पाप नरेश! जब शमीके गर्भमें छिप जानेके कारण कहीं अग्निदेवका दर्शन नहीं हो रहा था और सम्पूर्ण जगतके प्रकाश अथवा दृष्टिशक्तिके विनाशकी घड़ी उपस्थित हो गयी, तब सब देवता सर्वलोक-पितामह ब्रह्माजीकी सेवामें उपस्थित हुए और बोले--'प्रभो! भगवान्‌ अग्निदेव अदृश्य हो गये हैं। इसका क्या कारण है, यह हमारी समझमें नहीं आता। सम्पूर्ण भूतोंका विनाश न हो जाय, इसके लिये अग्निदेवको प्रकट कीजिये” || १४-१५ || जनमेजय उवाच किमर्थ भगवानग्नि: प्रणष्टो लोकभावन:

Janamejaya uvāca: kimarthaṁ bhagavān agniḥ praṇaṣṭo lokabhāvanaḥ?

“Janganlah sampai berlaku kebinasaan segala makhluk; wahai Tuan, zahirkanlah kembali Api (Anala).” Wahai raja yang suci! Ketika Agni tersembunyi dalam rahim pokok śamī sehingga tidak kelihatan di mana-mana, dan saat kehancuran cahaya—atau daya penglihatan—seluruh jagat pun menjelang, maka para dewa menghadap Brahmā, Pitāmaha segala alam, lalu berkata: “Wahai Prabhu! Agni telah ghaib; sebabnya kami tidak mengetahuinya. Jangan biarkan semua makhluk binasa; perlihatkanlah Agni.” Lalu Janamejaya bertanya: “Atas sebab apakah Dewa Api yang mulia—pemelihara dan penyokong dunia—telah lenyap?”

जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
किम्why/for what
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
अर्थम्reason/purpose
अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
भगवान्the blessed/lordly
भगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रणष्टःvanished/disappeared
प्रणष्टः:
TypeVerb
Rootप्र-नश्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
लोकभावनःnourisher/sustainer of the worlds
लोकभावनः:
Karta
TypeAdjective
Rootलोक-भावन
FormMasculine, Nominative, Singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
A
Agni