सरस्वतीतीर्थानुक्रमः — बलरामस्य तीर्थयात्रा
Sarasvatī Tīrtha Itinerary — Balarāma’s Pilgrimage
त्रित आत्मानमालक्ष्य कूपे वीरुतृतृणावृते । निमग्नं भरतश्रेष्ठ नरके दुष्कृती यथा,भरतश्रेष्ठ! जैसे पापी मनुष्य अपने-आपको नरकमें डूबा हुआ देखता है, उसी प्रकार तृण, वीर॒ुध और लताओंसे व्याप्त हुए उस कुएँमें अपने-आपको गिरा देख मृत्युसे डरे और सोमपानसे वंचित हुए विद्वान् त्रित अपनी बुद्धिसे सोचने लगे कि “मैं इस कुएँमें रहकर कैसे सोमरसका पान कर सकता हूँ?”
trita ātmānam ālakṣya kūpe vīru-tṛṇa-āvṛte | nimagnaṃ bharataśreṣṭha narake duṣkṛtī yathā ||
Vaiśaṃpāyana berkata: Wahai yang terbaik dalam keturunan Bharata, melihat dirinya di dalam perigi yang dipenuhi rumput dan sulur-sulur menjalar, Trita berasa seolah-olah seorang pendosa yang tenggelam di neraka. Dihantui takut akan maut dan terhalang daripada minuman Soma, orang bijaksana itu pun berfikir: “Bagaimanakah aku dapat meminum Soma selagi aku berada di dalam perigi ini?”
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how a person’s inner state can resemble hell when trapped by misfortune and deprivation; yet the wise respond not with despair but with clear reflection on how to uphold their sacred aims (here, access to Soma/ritual fulfillment) even in adversity.
Trita finds himself fallen into a well choked with vegetation. Feeling as helpless as a sinner sunk in hell and fearing death, he begins to think through a way to obtain Soma despite being trapped.