Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

शकुनिवधः — Sahadeva’s Slaying of Śakuni

with Ulūka’s fall

एतद्‌ बलमभूच्छेषं धार्तराष्ट्रस्य माधव । “माधव! दुर्योधनकी सेनामें अश्वत्थामा, कृपाचार्य, त्रिगर्तराज सुशर्मा, उलूक, शकुनि और सात्वतवंशी कृतवर्मा--ये थोड़े-से ही वीर सैनिक शेष रह गये हैं ।। मोक्षो न नूनं कालात्‌ तु विद्यते भुवि कस्यचित्‌

sañjaya uvāca |

etad balam abhūc cheṣaṃ dhārtarāṣṭrasya mādhava |

mokṣo na nūnaṃ kālāt tu vidyate bhuvi kasyacit ||

Sañjaya berkata: “Wahai Mādhava, inilah seluruh kekuatan yang masih tinggal bagi bala tentera Dhṛtarāṣṭra. Sesungguhnya, di bumi ini tiada seorang pun yang dapat melepaskan diri daripada Waktu.”

एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
बलम्force, army, strength
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Nominative, Singular
अभूत्became, was
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (simple past), 3rd, Singular, Parasmaipada
शेषम्remaining
शेषम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशेष
FormNeuter, Nominative, Singular
धार्तराष्ट्रस्यof Dhṛtarāṣṭra’s (son), i.e., Duryodhana’s
धार्तराष्ट्रस्य:
TypeNoun (patronymic)
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Singular
माधवO Mādhava (Kṛṣṇa)
माधव:
TypeNoun (proper epithet)
Rootमाधव
FormMasculine, Vocative, Singular
मोक्षःliberation, release
मोक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootमोक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
नूनम्surely, indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
कालात्from Time (death/time)
कालात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Ablative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (विद्+यते; √विद् in sense 'to exist' as 'विद्यते')
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
भुविon earth, in the world
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular
कस्यचित्of anyone, for anyone
कस्यचित्:
TypePronoun
Rootकश्चित्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
M
Madhava (Krishna)
D
Dhritarashtra (via dhārtarāṣṭra)
T
Time (Kāla)