Previous Verse
Next Verse

Shloka 513

Śālva’s Elephant Assault and the Counterstroke (शाल्वस्य नागारूढाभ्यवहारः)

सम्भग्ना इव वातेन कर्णिकारा: सुपुष्पिता: । मारे गये पैदल सैनिक खूनसे लथपथ हो पृथ्वीपर सदाके लिये सो गये, मानो हवाके उखाड़े हुए सुन्दर लाल फूलोंसे भरे कनेरके वृक्ष पड़े हों

sambhagnā iva vātena karṇikārāḥ supuṣpitāḥ | māre gatā paidala-sainikāḥ khūna-se lathapatha ho pṛthvīpara sadā ke liye so gaye, māno havāke ukhāṛe hue sundara lāla phūloṃ se bhare kanerake vṛkṣa paṛe hoṃ |

Sañjaya berkata: Para askar berjalan kaki yang ditewaskan terbaring di bumi, bermandi darah, seolah-olah telah lena untuk selama-lamanya—bagaikan pohon karṇikāra yang sedang mekar penuh, dipatah dan dicabut angin, lalu bunga-bunga merahnya yang indah bertaburan. Gambaran ini menegaskan harga perang yang mengerikan: nyawa diputuskan seketika, keindahan dan daya hidup bertukar menjadi kesunyian, dan medan tempur menjadi saksi suram akan keganasan manusia serta ketidakkekalan.

सम्भग्नाःbroken, shattered
सम्भग्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्भग्न (√भञ्ज्)
FormMasculine, Nominative, Plural
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वातेनby the wind
वातेन:
Karana
TypeNoun
Rootवात
FormMasculine, Instrumental, Singular
कर्णिकाराःkarnikāra trees (a flowering tree)
कर्णिकाराः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्णिकार
FormMasculine, Nominative, Plural
सुपुष्पिताःwell-flowered, in full bloom
सुपुष्पिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुपुष्पित (सु+पुष्पित)
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
I
infantry soldiers (paidala-sainikāḥ)
E
earth (pṛthvī)
W
wind (vāta)
K
karṇikāra trees
F
flowers (puṣpa)

Educational Q&A

The verse conveys the ethical and existential weight of war: human lives, like flowering trees, can be cut down suddenly. The poetic simile intensifies compassion and highlights impermanence, warning that martial glory is inseparable from irreversible loss.

Sañjaya describes the battlefield aftermath: foot-soldiers have been killed and lie motionless on the ground, soaked in blood. Their fallen bodies are compared to wind-broken karṇikāra trees laden with red blossoms.