Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)

न जहुः: पार्थमासाद्य ताड्यमाना: शितै: शरै: । महाराज! भरतश्रेष्ठ! तत्पश्चात्‌ अर्जुनने पुन उन सबको अपने बाणोंकी वर्षसि आच्छादित कर दिया। अर्जुनके पैने बाणोंकी मार खाकर उन बाणोंसे कण्टकयुक्त होकर भी आपके सैनिक अर्जुनको छोड़ न सके,नाकम्पत तदा द्रौणि: पौरुषे स्वे व्यवस्थित: । तत्पश्चात्‌ पाण्डुकुमार अर्जुनने दूसरे तीन भल्‍्लोंसे द्रोणपुत्रको घायल कर दिया। महामनस्वी बलवान्‌ वीर अर्जुनके द्वारा अत्यन्त घायल होकर भी अश्व॒त्थामा अपने पुरुषार्थका आश्रय ले तनिक भी कम्पित नहीं हुआ ।। सुरथं च ततो राजन्‌ भारद्वाजो महारथम्‌

na jahur pārtham āsādya tāḍyamānāḥ śitaiḥ śaraiḥ | mahārāja bharataśreṣṭha tatpaścād arjunena punaḥ | nākampata tadā drauṇiḥ pauruṣe sve vyavasthitaḥ | surathaṃ ca tato rājan bhāradvājo mahāratham ||

Sañjaya berkata: “Wahai raja agung, yang terbaik dalam kalangan Bharata—meskipun setelah mendekati Pārtha para prajurit tuanku dipukul oleh anak panah Arjuna yang tajam, mereka tidak meninggalkannya. Ketika itu Drauṇi (Aśvatthāman), teguh berpegang pada keberanian lelakinya sendiri, tidak sedikit pun gementar. Sesudah itu, wahai raja, putera Bhāradvāja (putera Droṇa), sang maharathi—pahlawan kereta perang agung—(sekali lagi) ditekan dalam pertempuran….”

not
:
TypeIndeclinable
Root
जहुःthey abandoned/left
जहुः:
TypeVerb
Rootहा (जहाति)
FormLiT (Perfect), 3, plural, Parasmaipada
पार्थम्Arjuna (son of Pritha)
पार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ
Formmasculine, accusative, singular
आसाद्यhaving approached/attacked
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
Formabsolutive (ktvā/lyap), active
ताड्यमानाःbeing struck
ताड्यमानाः:
Karta
TypeVerb
Rootताड्
Formpresent passive participle, masculine, nominative, plural
शितैःsharp
शितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशित
Formmasculine/neuter, instrumental, plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
Formmasculine, instrumental, plural
नाकम्पतdid not tremble
नाकम्पत:
TypeVerb
Rootन + √कम्प्
FormLaṅ (Imperfect), 3, singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
द्रौणिःDrona's son (Ashvatthaman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
Formmasculine, nominative, singular
पौरुषेin manliness/valor
पौरुषे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपौरुष
Formneuter, locative, singular
स्वेin his own
स्वे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्व
Formneuter, locative, singular
व्यवस्थितःsteadfast/standing firm
व्यवस्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-अव-√स्था
Formpast passive participle, masculine, nominative, singular
सुरथम्having a good chariot / well-charioted
सुरथम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-रथ
Formmasculine, accusative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
भारद्वाजःthe Bharadvaja-descendant (Drona)
भारद्वाजः:
Karta
TypeNoun
Rootभारद्वाज
Formmasculine, nominative, singular
महारथम्great chariot-warrior
महारथम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहा-रथ
Formmasculine, accusative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
A
Arjuna (Pārtha)
A
Aśvatthāmā (Drauṇi, son of Droṇa/Bhāradvāja line)
K
Kaurava soldiers
A
arrows (śara)