Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host

with Omens and Bhīma’s Counter

तथैव पाण्डवा: सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमा: । अभ्यधावन्त तां सेनां विसृजन्त: शितान्‌ शरान्‌,इसी प्रकार धृष्टद्युम्म आदि समस्त पाण्डववीर पैने बाणोंकी वर्षा करते हुए आपकी उस सेनापर चढ़ आये

tathaiva pāṇḍavāḥ sarve dhṛṣṭadyumnapurogamāḥ | abhyadhāvanta tāṃ senāṃ visṛjantaḥ śitān śarān ||

Sañjaya berkata: “Demikian juga, semua Pāṇḍava—dengan Dhṛṣṭadyumna di barisan hadapan—menerpa bala tentera itu sambil melepaskan hujan anak panah yang tajam.”

तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just, also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
धृष्टद्युम्नwith Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्न:
Karana
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Instrumental, Singular
पुरोगमाःhaving (him) in front; led by (him)
पुरोगमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुरोगम
FormMasculine, Nominative, Plural
अभ्यधावन्तran towards, charged
अभ्यधावन्त:
TypeVerb
Rootधाव्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
ताम्that
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
विसृजन्तःreleasing, discharging
विसृजन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-सृज्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Plural
शितान्sharp
शितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāṇḍavas
D
Dhṛṣṭadyumna
A
army (senā)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse underscores disciplined martial resolve: warriors act in coordinated leadership (purogamāḥ) and fulfill their kṣatriya role with focused courage, emphasizing organized action rather than reckless violence.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Pāṇḍava fighters, with Dhṛṣṭadyumna at the forefront, surge forward against the opposing army while continuously shooting sharp arrows.