Shloka 5
कृपोपदेशः — द्रौणेरनिद्रा च
Kṛpa’s Counsel and Drauṇi’s Sleepless Resolve
Devanagari script
शक्तस्त्वमसि विक्रम्य विश्रमस्व निशामिमाम् | चिरं ते जाग्रतस्तात स्वप तावन्निशामिमाम्,तात! तुम पराक्रम दिखाकर शत्रुओंका वध करनेमें समर्थ हो, अतः इस रातमें विश्राम कर लो। तुम्हें जागते हुए बहुत देर हो गयी है, अब इस रातमें सो लो
Transliteration
śaktas tvam asi vikramya viśramasva niśām imām | ciraṁ te jāgratas tāta svapa tāvan niśām imām ||
Translation
Kṛpa said: “You are capable—having displayed your valor—of striking down the enemies. Therefore rest for this night. You have been awake a long time, dear one; now sleep for a while through this night.”
Word by Word
शक्तःable, capable
शक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootशक्त (शक्-धातोः क्त प्रत्ययान्त कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
असिare
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
विक्रम्यhaving exerted/advanced with valor
विक्रम्य:
TypeVerb
Rootवि-क्रम् (धातु)
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), Active
विश्रमस्वrest
विश्रमस्व:
TypeVerb
Rootवि-श्रम् (धातु)
FormImperative, Second, Singular, Atmanepada
निशाम्night
निशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिशा
FormFeminine, Accusative, Singular
इमाम्this
इमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
चिरम्for a long time
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिरम्
तेof you/your
ते:
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Genitive, Singular
जाग्रतःof (one who is) awake
जाग्रतः:
TypeAdjective
Rootजाग्रत् (जागृ-धातोः शतृ प्रत्ययान्त कृदन्त)
FormMasculine, Genitive, Singular
तातdear son / dear one
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
स्वपsleep
स्वप:
TypeVerb
Rootस्वप् (धातु)
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
तावत्for that much time; for now
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
निशाम्night
निशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिशा
FormFeminine, Accusative, Singular
इमाम्this
इमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
तातdear son / dear one
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
कृप उवाच
Characters & Entities
K
KṛpaE
enemies (śatravaḥ, implied)N
night (niśā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes