Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः

Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution

वैशम्पायनजी कहते हैं-राजन्‌! इसके बाद महात्मा पाण्डवोंको मणि देकर द्रोणकुमार अश्वत्थामा उदास मनसे उन सबके देखते-देखते वनमें चला गया ।। पाण्डवाश्चापि गोविन्द पुरस्कृत्य हतद्विष: । कृष्णद्वैपायनं चैव नारदं च महामुनिम्‌,इधर जिनके शत्रु मारे गये थे, वे पाण्डव भी भगवान्‌ श्रीकृष्ण, श्रीकृष्णद्वैपायन व्यास तथा महामुनि नारदजीको आगे करके द्रोणपुत्रके साथ ही उत्पन्न हुई मणि लिये आमरण अनशनका निश्चय किये बैठी हुई मनस्विनी द्रौपदीके पास पहुँचनेके लिये शीघ्रतापूर्वक चले

vaiśampāyana uvāca—rājan! tataḥ sa maṇiṁ mahātmabhyaḥ pāṇḍavebhyo dattvā droṇaputro ’śvatthāmā udāsamanāḥ sarveṣāṁ paśyatāṁ vanam jagāma. pāṇḍavāś cāpi govindaṁ puraskṛtya hatadviṣaḥ, kṛṣṇadvaipāyanaṁ caiva nāradaṁ ca mahāmunim; droṇaputrasambhavāṁ maṇiṁ gṛhītvā, ā-maraṇānuśananiścayāṁ manasvinīṁ draupadīm upagantum śīghraṁ jagmuḥ.

Vaiśampāyana berkata: “Wahai Raja! Sesudah itu Aśvatthāmā, putera Droṇa, setelah menyerahkan permata itu kepada para Pāṇḍava yang berhati luhur, berangkat dengan hati muram—di hadapan mata semua orang—menuju rimba. Dan para Pāṇḍava juga, setelah musuh-musuh mereka ditewaskan, meletakkan Govinda (Śrī Kṛṣṇa) di hadapan, bersama Kṛṣṇa-Dvaipāyana Vyāsa dan maharsi Nārada; sambil membawa permata yang terkait dengan putera Droṇa itu, mereka bergegas untuk sampai kepada Draupadī yang teguh, yang telah duduk dengan nazar berpuasa hingga mati. Adegan ini menegaskan beban moral kekerasan dan pembalasan: bahkan selepas kemenangan, dukacita dan pertanggungjawaban tetap tinggal, dan masyarakat berpaling kepada nasihat serta pengekangan, bukan dendam yang baharu.”

पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
गोविन्दम्Govinda (Krishna)
गोविन्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोविन्द
FormMasculine, Accusative, Singular
पुरस्कृत्यhaving placed in front / having led (with)
पुरस्कृत्य:
TypeVerb
Rootपुरस्-कृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), non-finite
हतद्विषःwhose enemies were slain
हतद्विषः:
Karta
TypeAdjective
Rootहत-द्विष्
FormMasculine, Nominative, Plural
कृष्णद्वैपायनम्Krishna-Dvaipayana (Vyasa)
कृष्णद्वैपायनम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्णद्वैपायन
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नारदम्Narada
नारदम्:
Karma
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महामुनिम्the great sage
महामुनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
P
Pāṇḍavas
A
Aśvatthāmā
D
Droṇa
G
Govinda (Kṛṣṇa)
K
Kṛṣṇa-Dvaipāyana Vyāsa
N
Nārada
D
Draupadī
M
maṇi (jewel)
V
vana (forest)