Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Brahmaśirastra-pratisaṃhāra — Retraction and redirection of the supreme weapon

Sauptika Parva, Adhyāya 15

इत्युक्त्वा संजहारास्त्रं पुनरेवं धनंजय: । संहारो दुष्करस्तस्य देवैरपि हि संयुगे,ऐसा कहकर अर्जुनने पुनः उस अस्त्रको पीछे लौटा लिया। युद्धमें उसे लौटा लेना देवताओंके लिये भी दुष्कर था। संग्राममें एक बार उस दिव्य अस्त्रको छोड़ देनेपर पुनः उसे लौटा लेनेमें पाण्डुपुत्र अर्जुनके सिवा साक्षात्‌ इन्द्र भी समर्थ नहीं थे

ity uktvā saṃjahārāstraṃ punar evaṃ dhanaṃjayaḥ | saṃhāro duṣkaras tasya devair api hi saṃyuge ||

Vaiśampāyana berkata: Setelah berkata demikian, Dhanaṃjaya (Arjuna) menarik balik senjata itu sekali lagi. Dalam himpitan pertempuran, perbuatan memanggil pulang peluru ilahi itu amat sukar—bahkan bagi para dewa—menunjukkan betapa berbahayanya kuasa yang dilepaskan, dan betapa jarangnya disiplin yang diperlukan untuk mengekangnya setelah ia terlepas.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active, non-finite
संजहारwithdrew/drew back
संजहार:
TypeVerb
Rootसम्-हृ
Formलिट् (perfect), 3, singular, परस्मैपद
अस्त्रम्weapon (missile)
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
Formneuter, accusative, singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवम्thus/in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
Formmasculine, nominative, singular
संहारःwithdrawal (of the weapon)
संहारः:
Karta
TypeNoun
Rootसंहार
Formmasculine, nominative, singular
दुष्करःdifficult
दुष्करः:
TypeAdjective
Rootदुष्कर
Formmasculine, nominative, singular
तस्यof it/of him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
देवैःby the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, instrumental, plural
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
Formneuter, locative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
D
Dhanaṃjaya (Arjuna)
A
astra (divine weapon)
D
devas (gods)
S
saṃyuga (battlefield/combat)