Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration

आच्छादयसि प्रावारानश्रासि विशदौदनम्‌ | आजानेया वहन्त्यश्वा: केनासि हरिण: कृश:,तुम बहुमूल्य वस्त्र ओढ़ते-पहनते हो, बढ़िया विशुद्ध भात खाते हो तथा अच्छी जातिके घोड़े तुम्हारी सवारीमें रहते हैं; फिर किस दुःखसे तुम सफेद और दुबले हो गये हो?

ācchādayasi prāvārān aśnāsi viśadāudanam | ājāneyā vahanty aśvāḥ kenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||

Vaiśampāyana berkata: “Engkau menyarung jubah yang mahal, makan nasi putih yang halus lagi suci, dan kuda-kuda baka mulia membawamu ketika menunggang. Maka, oleh dukacita apakah engkau menjadi pucat dan susut seperti rusa?”

आच्छादयसिyou cover / you clothe (yourself)
आच्छादयसि:
Karta
TypeVerb
Rootआच्छादय् (आ-√छद्, caus.)
FormPresent, 2, Singular, Parasmaipada
प्रावारान्outer garments, cloaks
प्रावारान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रावार (m.)
FormMasculine, Accusative, Plural
अश्रासिyou eat
अश्रासि:
Karta
TypeVerb
Rootअश् (√अश्)
FormPresent, 2, Singular, Parasmaipada
विशद-ओदनम्pure/clean rice (cooked food)
विशद-ओदनम्:
Karma
TypeNoun
Rootविशद (adj.) + ओदन (m.)
FormMasculine, Accusative, Singular
आजानेयाःof noble breed, well-born
आजानेयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootआजानेय (adj.)
FormMasculine, Nominative, Plural
वहन्तिthey carry
वहन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootवह् (√वह्)
FormPresent, 3, Plural, Parasmaipada
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व (m.)
FormMasculine, Nominative, Plural
केनby what? because of what?
केन:
Karana
TypeNoun
Rootकिम् (pron.)
FormNeuter, Instrumental, Singular
असिyou are
असि:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (√अस्)
FormPresent, 2, Singular, Parasmaipada
हरिणःpale, tawny, whitish
हरिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootहरिण (adj.)
FormMasculine, Nominative, Singular
कृशःthin, emaciated
कृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृश (adj.)
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
prāvāra (mantles/cloaks)
V
viśada-odana (pure white rice)
Ā
ājāneya-aśvāḥ (well-bred horses)
H
hariṇa (deer, as simile)

Educational Q&A

Outer prosperity—fine clothing, pure food, and noble conveyance—does not guarantee inner well-being. The verse highlights how grief and anxiety can wither a person despite material comfort, prompting an ethical, compassionate inquiry into the true cause of suffering.

The speaker observes someone who appears materially well-provided—wearing costly mantles, eating refined rice, and riding with noble horses—yet looks pale and emaciated. He asks what sorrow or distress has caused this visible decline, setting up a disclosure of the person’s inner trouble.