Shloka 53
Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
Devanagari script
प्रावर्ततैवं यज्ञ: स पाण्डवस्य महात्मन: । पृथिव्यामेकवीरस्य शक्रस्येव त्रिविष्टपे,इस प्रकार स्वर्गमें इन्द्रकी भाँति भूमण्डलमें अद्वितीय वीर महात्मा पाण्डुनन्दन युधिष्ठिरका वह यज्ञ प्रारम्भ हुआ
Transliteration
prāvartataivaṁ yajñaḥ sa pāṇḍavasya mahātmanaḥ | pṛthivyām ekavīrasya śakrasyeva triviṣṭape ||
Translation
Vaiśampāyana berkata: Demikianlah bermulanya yajña bagi Pāṇḍava yang berhati agung itu—Yudhiṣṭhira—wira tiada bandingan di bumi, sebagaimana Śakra (Indra) unggul di syurga.
Word by Word
प्रावर्ततbegan, commenced
प्रावर्तत:
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (वर्तते)
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, Ātmanepada
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
यज्ञःsacrifice, ritual
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
सःthat, he/it (that sacrifice)
सः:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवस्यof the Pandava (Yudhiṣṭhira)
पाण्डवस्य:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Singular
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
एकवीरस्यof the unrivalled hero
एकवीरस्य:
TypeAdjective
Rootएकवीर
FormMasculine, Genitive, Singular
शक्रस्यof Indra (Śakra)
शक्रस्य:
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Genitive, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
त्रिविष्टपेin heaven (Triviṣṭapa)
त्रिविष्टपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रिविष्टप
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira)Ś
Śakra (Indra)T
Triviṣṭapa (heaven)Y
Yajña (sacrifice)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes