Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Adhyāya 32: Rājasūya-Dīkṣā and Appointment of Court Offices (राजसूयदीक्षा तथा अधिकारविनियोगः)

इति श्रीमहाभारते सभापर्वणि दिग्विजयपर्वणि नकुलप्रतीचीविजये द्वात्रिंशो 5 ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत सभापव॑के अन्तर्गत दिग्विजयपर्वमें नकुलके द्वारा पश्चिम दिशाकी विजयसे सम्बन्ध रखनेवाला बत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti śrīmahābhārate sabhāparvaṇi digvijayaparvaṇi nakula-pratīcī-vijaye dvātriṃśo 'dhyāyaḥ |

Demikianlah, dalam Śrī Mahābhārata, di dalam Sabhā Parva, pada bahagian Digvijaya Parva (kempen penaklukan), tamatlah bab ketiga puluh dua—yang berkenaan kemenangan Nakula di arah barat. Rumusan penutup ini menandai selesainya episod yang mengisahkan peluasan kuasa diraja dan tertib politik sebagai sebahagian daripada upacara kekaisaran serta tata negara besar Yudhiṣṭhira.

इतिthus; so
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
श्रीauspiciousness; venerable (honorific)
श्री:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभारतेin the Mahābhārata
महाभारते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Locative, Singular
सभापर्वणिin the Sabhā-parvan
सभापर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभापर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
दिग्विजयपर्वणिin the Digvijaya-parvan (section on conquest of directions)
दिग्विजयपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिग्विजयपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
नकुलof Nakula
नकुल:
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रतीचीin the western (direction)
प्रतीची:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रतीची
FormFeminine, Locative, Singular
विजयेin the conquest; in the victory
विजये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Locative, Singular
द्वात्रिंशःthirty-second
द्वात्रिंशः:
TypeAdjective
Rootद्वात्रिंश
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

Ś
Śrī Mahābhārata
S
Sabhā Parva
D
Digvijaya Parva
N
Nakula
P
Pratīcī (western direction)

Educational Q&A

As a colophon, the verse primarily signals completion, but it also frames conquest as a structured, accountable royal undertaking within a larger ethical-political narrative—expansion is presented as part of establishing recognized sovereignty rather than mere violence.

The text closes the chapter describing Nakula’s western campaign (pratīcī-vijaya) within the Digvijaya sequence of Sabhā Parva, indicating that this episode of directional conquest has concluded.