Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

मां मावमंस्था द्रौपदीतल्पसंस्थो महारथान्‌ प्रतिहन्मि त्वदर्थे । तेनातिशड्की भारत निष्ठुरोडसि त्वत्त: सुखं नाभिजानामि किंचित्‌,तू द्रौोपदीकी शय्यापर बैठा-बैठा मेरा अपमान न कर मैं तेरे ही लिये बड़े-बड़े महारथियोंका संहार कर रहा हूँ। इसीसे तू मेरे प्रति अधिक संदेह करके निष्ठुर हो गया है। तुझसे कोई सुख मिला हो, इसका मुझे स्मरण नहीं है

māṃ māvamam̐sthā draupadī-talpa-saṃstho mahārathān pratihanmi tvad-arthe | tenātiśaṅkī bhārata niṣṭhuro ’si tvattaḥ sukhaṃ nābhijānāmi kiṃcit ||

Arjuna berkata: “Jangan hina aku ketika engkau duduk di ranjang Draupadī. Demi engkau, aku sedang menumpaskan para maharathi, pahlawan kereta perang yang agung. Namun kerana itu jugalah, wahai Bhārata, engkau menjadi terlalu curiga terhadapku dan bersikap keras. Aku tidak ingat pernah menerima sebarang kebahagiaan daripada engkau.”

माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
अवमंस्थाःinsult (do not insult)
अवमंस्थाः:
TypeVerb
Rootअवमंस् (धातु: मंस्/मन्थ्-आधारित; अवमंस् = अवमान/तिरस्कार)
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
द्रौपदीDraupadi
द्रौपदी:
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Instrumental (in compound relation), Singular
तल्पbed
तल्प:
TypeNoun
Rootतल्प
FormMasculine/Neuter, Locative (in compound relation), Singular
संस्थःseated/lying (situated)
संस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंस्था (कृदन्त: सम्-स्था)
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथान्great chariot-warriors
महारथान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिहन्मिI strike down / I slay
प्रतिहन्मि:
TypeVerb
Rootप्रति-हन्
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
त्वत्-अर्थेfor your sake
त्वत्-अर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्वद् + अर्थ
FormMasculine, Locative, Singular
तेनtherefore / by that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
अतिशङ्कीover-suspicious
अतिशङ्की:
Karta
TypeAdjective
Rootअति-शङ्किन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
निष्ठुरःharsh, cruel
निष्ठुरः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिष्ठुर
FormMasculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Ablative, Singular
सुखम्happiness, comfort
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अभिजानामिI know/recognize/remember
अभिजानामि:
TypeVerb
Rootअभि-ज्ञा
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
किञ्चित्anything at all
किञ्चित्:
TypeIndeclinable/Pronoun
Rootकिञ्चित्

अजुन उवाच

A
Arjuna
D
Draupadī
Y
Yudhiṣṭhira (Bhārata)
M
mahārathas (great chariot-warriors)

Educational Q&A

Even in righteous war undertaken for a higher cause, harsh speech and suspicion corrode relationships and gratitude. The verse highlights the ethical demand to honor sacrifice and restrain disparagement, especially among allies and kin.

Arjuna addresses Yudhiṣṭhira, protesting that he is being insulted while Yudhiṣṭhira rests on Draupadī’s couch. Arjuna reminds him that he is killing mighty warriors for Yudhiṣṭhira’s cause, yet Yudhiṣṭhira has become overly suspicious and severe toward him.