Previous Verse
Next Verse

Shloka 62

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

ततो भीम: शरशतैर्दुर्योधनममर्षणम्‌ । विमुखीकृत्य तरसा गजानीकमुपाद्रवत्‌,उस समय भीमसेनने सैकड़ों बाणोंकी मारसे अमर्षशील दुर्योधनको युद्धसे विमुख करके हाथियोंकी उस सेनापर वेगपूर्वक आक्रमण किया

tato bhīmaḥ śaraśatair duryodhanam amarṣaṇam | vimukhīkṛtya tarasā gajānīkam upādravat ||

Sanjaya berkata: Kemudian Bhīma, setelah memanah Duryodhana yang mudah marah dengan ratusan anak panah hingga memaksanya berpaling dari pertempuran, meluru dengan pantas dan menyerang pasukan gajah itu. Episod ini menonjolkan momentum keras kewajipan medan (kṣātra-dharma): melumpuhkan musuh utama menjadi ruang taktikal untuk memecahkan formasi lawan, walaupun amarah dan keangkuhan menjerumuskan para pejuang semakin jauh ke dalam keganasan.

ततःthen, thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb: 'from that/thereupon')
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
Formmasculine, nominative, singular
शरशतैःwith hundreds of arrows
शरशतैः:
Karana
TypeNoun
Rootशरशत
Formneuter, instrumental, plural
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
Formmasculine, accusative, singular
अमर्षणम्impatient, intolerant (of affront)
अमर्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमर्षण
Formmasculine, accusative, singular (agreeing with दुर्योधनम्)
विमुखीकृत्यhaving turned (him) away / having made (him) turn back
विमुखीकृत्य:
Karma
TypeVerb
Rootविमुखी√कृ
Formabsolutive (क्त्वा/ल्यप्), from causative of √कृ; 'having turned away/made averse'
तरसाwith speed, impetuously
तरसा:
Karana
TypeNoun
Rootतरस्
Formneuter, instrumental, singular
गजानीकम्the elephant-corps, elephant-army
गजानीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootगजानीक
Formneuter, accusative, singular
उपाद्रवत्attacked, rushed upon
उपाद्रवत्:
TypeVerb
Rootउप√द्रु
Formimperfect (लङ्), parasmaipada, 3rd person, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīma (Bhīmasena)
D
Duryodhana
G
gajānīka (elephant-corps)