कर्णेन व्यूहविधानम् — Karṇa’s Battle Formation and the Pāṇḍava Counter-Plan
Adhyāya 31
भवांश्व पुरुषव्यात्र सर्वतलोकमहारथ: । शल्य कर्ण;ोअर्जुनेनाद्य योद्धुमिच्छति संयुगे,'पुरुषसिंह शल्य! दूसरे आप भी सम्पूर्ण विश्वमें विख्यात महारथी होकर हमारे हितसाधनमें संलग्न हैं। आज कर्ण रणभूमिमें अर्जुनके साथ युद्ध करना चाहता है
sañjaya uvāca |
bhavān śva puruṣavyāghra sarvatra lokamahārathaḥ |
śalya karṇo 'rjunena adya yoddhum icchati saṃyuge ||
Sañjaya berkata: “Wahai Śalya, harimau di antara manusia! Engkau seorang maharathi yang termasyhur di seluruh dunia dan turut berusaha demi kesejahteraan kita. Wahai Śalya, pada hari ini Karṇa ingin bertempur dengan Arjuna di medan perang.”
संजय उवाच
The verse foregrounds the kṣatriya-war ethos: renowned warriors are expected to act for their side’s welfare, and decisive single-combat resolve (Karṇa seeking Arjuna) is presented as a pivotal ethical and strategic moment within dharma-bound warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra while addressing Śalya: he acknowledges Śalya’s fame and his role in serving the Kaurava cause, and announces that Karṇa is determined to engage Arjuna in battle that very day.