Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

कर्णार्जुनयुद्ध-प्रवृत्तिः

Renewal of the Karṇa–Arjuna Engagement at Day’s End

अपने कुलको आनन्दित करनेवाले नकुलने भी प्रयत्नपूर्वक उत्तम धनुषको खींचकर अनायास ही दूरतक जानेवाले नाराचोंद्वारा बहुत-से हाथियोंका वध कर डाला ।। ततः पाञ्चालशैनेयौ द्रौपदेया: प्रभद्रका: । शिखण्डी च महानागान्‌ सिषिचु: शरवृष्टिभि:,तदनन्तर धृष्टद्युम्न, सात्यकि, द्रौपदीके पुत्र, प्रभद्रकगण तथा शिखण्डीने भी उन महान्‌ गजराजोंपर अपने बाणोंकी वर्षा की

tataḥ pāñcāla-śaineyau draupadeyāḥ prabhadrakāḥ | śikhaṇḍī ca mahānāgān siṣicuḥ śaravṛṣṭibhiḥ ||

Sañjaya berkata: Kemudian pasukan Pāñcāla dan Śaineya, bersama putera-putera Draupadī, para pahlawan Prabhadraka serta Śikhaṇḍī, menghujani gajah-gajah perkasa itu dengan ribuan anak panah bagaikan hujan. Adegan ini menegaskan momentum perang yang tidak mengenal henti—tatkala koordinasi berdisiplin dan tekad para kesatria diarahkan untuk memusnahkan binatang perang yang menggerunkan, sekali gus menajamkan ketegangan etika antara keperluan strategi dan harga perang yang kejam.

ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पाञ्चालthe two Panchalas (Dhrishtadyumna and Shikhandin, or Panchala warriors)
पाञ्चाल:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Nominative, Dual
शैनेयौthe two Shainyas (sons/descendants of Shini; esp. Satyaki and his kin)
शैनेयौ:
Karta
TypeNoun
Rootशैनेय
FormMasculine, Nominative, Dual
द्रौपदेयाःthe sons of Draupadi
द्रौपदेयाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौपदेय
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रभद्रकाःthe Prabhadrakas (a troop/tribe of warriors)
प्रभद्रकाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभद्रक
FormMasculine, Nominative, Plural
शिखण्डीShikhandi
शिखण्डी:
Karta
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महानागान्great elephants
महानागान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहानाग
FormMasculine, Accusative, Plural
सिषिचुःthey drenched/sprinkled (with)
सिषिचुः:
TypeVerb
Rootसिच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
शरवृष्टिभिःwith showers of arrows
शरवृष्टिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशरवृष्टि
FormFeminine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāñcālas
Ś
Śaineya (Sātyaki/Śini-line)
D
Draupadeyas (sons of Draupadī)
P
Prabhadrakas
Ś
Śikhaṇḍī
M
Mahānāgas (war elephants)
Ś
Śaras (arrows)

Educational Q&A

The verse highlights coordinated martial effort in war and implicitly points to the Mahābhārata’s ethical tension: even when fighting under kṣatriya-duty and strategic necessity, the destruction inflicted—here upon powerful war elephants—remains a grave and sobering consequence of conflict.

Sañjaya reports that multiple Pāṇḍava-aligned forces—Pāñcālas, Śaineya (Sātyaki), Draupadī’s sons, the Prabhadrakas, and Śikhaṇḍī—jointly unleash a dense barrage of arrows against the enemy’s great elephants, pressing the battle forward by targeting a key arm of the opposing army.