Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Droṇa-parva Adhyāya 25 — Bhīma’s Disruption of Elephant Formations and Bhagadatta’s Shock Advance

तदनन्तर भीमरथने छः: तीखे लोहमय शीघ्रगामी बाणोंद्वारा सारथिसहित शाल्वको यमलोक पहुँचा दिया ।। श्रुतकर्माणमायान्तं मयूरसदृशै्हयै: । चैत्रसेनिर्महाराज तव पौत्रं न्‍्यवारयत्‌,महाराज! श्रुतकर्मा मोरके समान रंगवाले घोड़ोंपर आ रहा था। उस आपके पौत्र श्रुतकर्माको चित्रसेनके पुत्रने रोका

sañjaya uvāca | tadanantaraṃ bhīmarathena ṣaṭ tīkhā lohamayāḥ śīghragāmino bāṇair sārathisahitaṃ śālvakaṃ yamalokaṃ prāpayāmāsa || śrutakarmāṇam āyāntaṃ mayūrasadṛśair aśvaiḥ | caitrasenir mahārāja tava pautraṃ nyavārayat ||

Sañjaya berkata: Selepas itu, dari atas keretanya, Bhīmaratha memanah Śālvaka dengan enam anak panah besi yang tajam dan meluncur pantas, lalu menghantarnya—bersama saisnya—ke alam Yama. Sementara itu, wahai maharaja, cucu tuanku Śrutakarmā mara dengan kuda-kuda berwarna seperti burung merak; namun dia dihalang dan ditahan oleh Caitraseni (putera Citraseṇa).

श्रुतकर्माणम्Shrutakarman (as object)
श्रुतकर्माणम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रुतकर्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
आयान्तम्coming/approaching
आयान्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ + या
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
मयूरसदृशैःwith (horses) resembling peacocks
मयूरसदृशैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमयूर-सदृश
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
हयैःwith horses
हयैः:
Karana
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Instrumental, Plural
चैत्रसेनिःChaitraseni (son of Chitrasena)
चैत्रसेनिः:
Karta
TypeNoun
Rootचैत्रसेनि
FormMasculine, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
पौत्रम्grandson
पौत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
न्यवारयत्checked/stopped
न्यवारयत्:
Karta
TypeVerb
Rootनि + वṛ (वारयति)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhima
Ś
Śālvaka
C
charioteer (sārathi)
Y
Yamaloka
Ś
Śrutakarmā
C
Caitraseni
C
Citraseṇa
C
chariot
A
arrows
H
horses

Educational Q&A

The verse highlights the stark ethical reality of dharma in wartime: a warrior’s duty is executed decisively, and death is portrayed as an immediate transition to Yama’s realm. It also shows how individual intent (advancing to fight) is continually countered by opposing duty (being restrained by an enemy), emphasizing consequence and inevitability within the battlefield order.

Bhima shoots Śālvaka with six sharp iron arrows and kills him along with his charioteer. At the same time, Śrutakarmā advances on peacock-colored horses, but Caitraseni (son of Citraseṇa) intercepts and stops him.