Shloka 36

आपके पुत्रोंमेंसे जो एक युयुत्सु पाण्डवोंकी शरणमें जा चुके हैं, उन्हें पुआलके डंठलके समान रंगवाले, विशालकाय एवं बृहद्‌ अश्रोंने युद्धभूमिमें पहुँचाया। उस भयंकर युद्धमें काले रंगके सजे-सजाये घोड़ोंने वृद्धक्षेमके वेगशाली पुत्रको युद्धभूमिमें पहुँचाया ।। कुमारं शितिपादास्तु रुक्मचित्रैरुरच्छदे: । सौचित्तिमवहन्‌ युद्धे यन्तुः प्रेष्यकरा हया:,सुचित्तके प्रत्र कुमार सत्यधृतिको सुवर्णमय विचित्र कवचोंसे सुसज्जित और काले रंगके पैरोंवाले, सारथिकी इच्छाके अनुसार चलनेवाले उत्तम घोड़ोंने युद्धक्षेत्रमें उपस्थित किया

kumāraṃ śitipādās tu rukmacitrair uracchadaiḥ | saucittim avahan yuddhe yantuḥ preṣyakarā hayāḥ ||

Sañjaya berkata: Dalam pertempuran yang menggerunkan itu, kuda-kuda unggul—berkuku hitam dan patuh pada kendali sais—membawa putera muda Saucitti, bersarung zirah indah beraneka corak berhias emas, ke medan perang. Rangkap ini menegaskan bahawa perang bergerak bukan semata-mata oleh keberanian peribadi, tetapi oleh koordinasi berdisiplin antara kuda, sais, dan kelengkapan, sehingga yang muda pun ditarik masuk ke dalam jentera pertikaian.

कुमारम्the prince/young man
कुमारम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुमार
FormMasculine, Accusative, Singular
शितिपादाःhaving dark/blackish feet
शितिपादाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशितिपाद
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
रुक्मचित्रैःwith golden-variegated (ornaments)
रुक्मचित्रैः:
Karana
TypeAdjective
Rootरुक्मचित्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
उरच्छदैःwith breast-plates/coverings
उरच्छदैः:
Karana
TypeNoun
Rootउरच्छद
FormMasculine, Instrumental, Plural
सौचित्तिम्Saucitti (proper name)
सौचित्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसौचित्ति
FormMasculine, Accusative, Singular
अवहन्carried/bore
अवहन्:
TypeVerb
Rootवह्
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
यन्तुःof the charioteer/driver
यन्तुः:
TypeNoun
Rootयन्तृ
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रेष्यकराःobedient (doing what is ordered)
प्रेष्यकराः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रेष्यकर
FormMasculine, Nominative, Plural
हयाःhorses
हयाः:
Karta
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Saucitti (son of Sucitti)
C
charioteer (yantṛ)
H
horses (hayāḥ)
G
golden/variegated armour (rukmacitra uraḥchada)

Educational Q&A

The verse highlights that battlefield outcomes depend not only on a warrior’s courage but also on disciplined support systems—trained horses, a skilled charioteer, and proper armour—showing how war mobilizes coordinated forces and draws even the young into its ethical and practical demands.

Sañjaya describes a young warrior named Saucitti being brought into the battle by excellent, black-footed horses that respond precisely to the charioteer, while he is outfitted in ornate, gold-decorated armour—an image of martial readiness entering the fray.