Previous Verse
Next Verse

Shloka 146

द्रोणवध-प्रश्नः

Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry

स्वै: स्वै: सैन्यै: परिवृता मत्स्यराजानमन्वयु: । द्रपदके पीछे सम्पूर्ण महारथियोंके साथ राजा विराट शीघ्रतापूर्वक चल रहे थे। केकयराजकुमार, शिखण्डी तथा धृष्टकेतु--ये अपनी-अपनी सेनाओंसे घिरकर मत्स्यराज विराटके पीछे चल रहे थे

svaiḥ svaiḥ sainyaiḥ parivṛtā matsyarājānam anvayuḥ |

Sañjaya berkata: Masing-masing dikelilingi oleh bala tenteranya sendiri, mereka mengikuti raja kaum Matsya. Di belakang Drupada, Raja Virāṭa, raja Matsya, bergerak pantas bersama seluruh rombongan maharathi; putera Kekaya, Śikhaṇḍin dan Dhṛṣṭaketu—masing-masing dikepung oleh pasukan mereka—maju di belakang raja Matsya itu.

स्वैःwith their own
स्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
स्वैःwith their own (respective)
स्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
सैन्यैःarmies/troops
सैन्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Plural
परिवृताःsurrounded
परिवृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरि√वृ (वृञ् वरणे) + क्त (परिवृत)
FormMasculine, Nominative, Plural
मत्स्यराजानम्the king of the Matsyas (Virāṭa)
मत्स्यराजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्यराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्वयुःfollowed
अन्वयुः:
Karta
TypeVerb
Rootअनु√या (या गतौ)
FormAorist (लुङ्), Third, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Drupada
V
Virāṭa (Matsyarāja)
K
Kekayarāja-kumāra (prince of Kekaya)
Ś
Śikhaṇḍin
D
Dhṛṣṭaketu
M
Matsya kingdom
K
Kekaya

Educational Q&A

The verse highlights disciplined coordination among allied kings and commanders: each leader advances with his own contingent, maintaining order and loyalty within a larger coalition—an aspect of kṣatriya-dharma in wartime.

Sañjaya describes the allied Pāñcāla-Matsya side moving in formation: after Drupada, King Virāṭa proceeds quickly with many great warriors, while the Kekaya prince, Śikhaṇḍin, and Dhṛṣṭaketu follow behind Virāṭa, each surrounded by his own troops.