Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

आचार्य योगमास्थाय ब्रह्मलोकमरिंदमम्‌ । ब्रह्मलोक महान, दिव्य, देवगुह्ु, उत्कृष्ट तथा परम गतिस्वरूप है। शत्रुदमन आचार्य द्रोण योगका आश्रय लेकर श्रेष्ठ महर्षियोंके साथ उसी ब्रह्मलोकको प्राप्त हुए हैं। अज्ञानी मनुष्योंने उन्हें वहाँ जाते समय नहीं देखा था ।। वितुन्नाड़ंं शख्रातैर्न्यस्तायुधमसृक्‌ृक्षरम्‌

sañjaya uvāca | ācāryo yogam āsthāya brahmalokam ariṃdamaṃ | brahmaloko mahān divyo devaguhyaḥ utkṛṣṭas tathā paramagatisvarūpaḥ | śatrudamana ācārya-droṇo yogam āśritya śreṣṭha-maharṣibhiḥ sārdhaṃ tam eva brahmalokaṃ prāptaḥ | ajñānī manuṣyās taṃ gacchantaṃ na dadṛśuḥ ||

Sañjaya berkata: Dengan memasuki penyerapan yoga, Sang Guru Droṇa, penunduk musuh, mencapai alam Brahma. Alam Brahma itu luas dan bersifat ilahi—tersembunyi bahkan daripada para dewa—paling utama, dan merupakan wujud matlamat tertinggi. Droṇa, penunduk lawan, bersandar pada yoga lalu sampai ke alam Brahma itu bersama para maharṣi yang terunggul. Orang kebanyakan yang jahil tidak melihatnya ketika beliau berangkat pergi.

आचार्यःthe teacher (Droṇa)
आचार्यः:
Karta
TypeNoun
Rootआचार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
योगम्yoga; meditative discipline
योगम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Accusative, Singular
आस्थायhaving resorted to; having undertaken
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु: स्था)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
ब्रह्मलोकम्the Brahma-world
ब्रह्मलोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक
FormMasculine, Accusative, Singular
अरिंदमम्foe-subduing; enemy-tamer
अरिंदमम्:
TypeAdjective
Rootअरिंदम
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇācārya (Droṇa)
B
Brahmaloka
B
Brahmā (implied by Brahmaloka)
M
Maharṣis (great seers)

Educational Q&A

The verse contrasts spiritual attainment with ordinary perception: one who departs established in yoga may reach the highest realm (Brahmaloka), while the ignorant—limited to outward appearances—cannot truly perceive the inner, dharmic meaning of such a departure.

Sañjaya reports that Droṇa, the Kaurava commander and revered teacher, leaves the world by taking refuge in yoga and attains Brahmaloka along with great seers; common people did not witness or understand this yogic passage.