Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

नारायणास्त्र-शमनं द्रौणि-प्रहारश्च

Pacification of the Nārāyaṇāstra and Drauni’s Renewed Assault

प्राच्छादयच्छितैर्बाणैमहाराज शिखण्डिनम्‌ । महाराज! तब रथियोंमें श्रेष्ठ कृपाचार्यने दूसरा धनुष हाथमें लेकर पैने बाणोंद्वारा शिखण्डीको ढक दिया ।। स च्छाद्यमान: समरे गौतमेन यशस्विना

prācchādayacchitaiḥ bāṇaiḥ mahārāja śikhaṇḍinam | mahārāja! tadā rathīnāṃ śreṣṭhaḥ kṛpācāryaḥ dvitīyaṃ dhanuḥ hastam ānīya tīkṣṇabāṇair śikhaṇḍinaṃ pracchādayām āsa || sa cchādyamānaḥ samare gautamena yaśasvinā

Sañjaya berkata: Wahai Maharaja, Kṛpācārya—yang terunggul antara para pahlawan kereta perang—mengambil sebuah busur yang lain lalu menghujani Śikhaṇḍin dengan anak panah tajam begitu rapat seolah-olah dia diselubungi. Maka, di tengah pertempuran, Śikhaṇḍin ditekan hebat oleh Gautama (Kṛpa) yang termasyhur. Adegan ini menonjolkan disiplin perang kṣatriya yang tidak mengenal belas: kemahiran dan tekad dipaksa ke batasnya, sementara ketegangan moral perang besar itu terus terungkap.

प्राच्छादयत्covered, concealed
प्राच्छादयत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-छादय् (छाद् caus.)
FormImperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada
छितैःwith sharp/cutting
छितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootछित (ppp of छिद्)
FormMasculine, Instrumental, Plural
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
महा-राजO great king
महा-राज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
शिखण्डिनम्Shikhaṇḍin
शिखण्डिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
च्छाद्यमानःbeing covered
च्छाद्यमानः:
TypeVerb
Rootछाद्
FormPresent passive participle (शानच्), Masculine, Nominative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
गौतमेनby Gautama (Kṛpa)
गौतमेन:
Karana
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Instrumental, Singular
यशस्विनाby the renowned
यशस्विना:
Karana
TypeAdjective
Rootयशस्विन्
FormMasculine, Instrumental, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
Ś
Śikhaṇḍin
K
Kṛpācārya (Gautama/Kṛpa)
B
bow (dhanuḥ)
A
arrows (bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights the uncompromising rigor of battlefield duty (kṣatriya-dharma): warriors respond to threat with disciplined skill and persistence. Ethically, it reflects how personal and strategic enmities are enacted through formal martial codes, even amid the war’s broader moral complexity.

Kṛpācārya, famed as Gautama, takes up another bow and unleashes a dense volley of sharp arrows at Śikhaṇḍin, effectively ‘covering’ him with missiles. Śikhaṇḍin is shown being pressed hard in the fight as Sañjaya reports the action to Dhṛtarāṣṭra.