Next Verse

Shloka 1

द्रोणनिन्दाश्रवणं तथा सात्यकि–पार्षतविवादः

Hearing the reproach of Droṇa and the Sātyaki–Pārṣata dispute

/ अपर बक। है २ >> सप्तषष्ट्याधिेकशततमो< ध्याय: कर्णके द्वारा सहदेवकी पराजय, शल्यके द्वारा विराटके भाई शतानीकका वध और विराटकी पराजय तथा अर्जुनसे पराजित होकर अलम्बुषका पलायन संजय उवाच सहदेवमथायान्तं द्रोणप्रेप्सु विशाम्पते । कर्णो वैकर्तनो युद्धे वारयामास भारत,संजय कहते हैं--प्रजानाथ! भरतनन्दन! द्रोणाचार्यकी लक्ष्य करके आते हुए सहदेवको युद्धस्थलमें वैकर्तन कर्णने रोका

sañjaya uvāca | sahadevam athāyāntaṃ droṇaprepsu viśāṃpate | karṇo vaikatano yuddhe vārayāmāsa bhārata ||

Sanjaya berkata: Wahai tuan manusia, wahai keturunan Bharata—tatkala Sahadeva mara ke hadapan, berniat mencapai Drona, Karna, Vaikartana, putera si pemandu kereta, menahannya di medan perang. Dalam himpitan perang, sasaran yang dipilih seorang pahlawan bertemu dengan kewajipan lawan: menghalang, melindungi, dan mempertikaikan laluan sesiapa yang mencari pukulan pemutus.

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
सहदेवम्Sahadeva
सहदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
आयान्तम्coming/approaching
आयान्तम्:
TypeVerb
Rootआ-या
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Accusative, Singular
द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रेप्सुःdesiring to reach/attain
प्रेप्सुः:
TypeAdjective
Rootप्र-आप्
FormDesiderative (san) + u-participle (uṇādi/उ-प्रत्ययान्त), Masculine, Nominative, Singular
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
वैकर्तनःson of Vikartana (epithet of Karna)
वैकर्तनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैकर्तन
FormMasculine, Nominative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
वारयामासchecked/stopped/held back
वारयामास:
Karta
TypeVerb
Rootवृ
FormPeriphrastic perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भारतO Bharata (address to Dhritarashtra)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
S
Sahadeva
D
Drona
K
Karna

Educational Q&A

In war, dharma appears as role-bound duty: one warrior pursues a strategic objective (Sahadeva aiming at Drona), while another fulfills the counter-duty of resistance and protection (Karna blocking him). The verse highlights how intention meets opposition through disciplined action rather than personal sentiment.

Sahadeva advances on the battlefield with the aim of reaching Drona. Karna intercepts and restrains him, preventing Sahadeva from getting to Drona at that moment.