Shloka 5
अजिशीर्षे प्रातःसंध्यायां संग्रामवर्णनम् / Dawn-Transition Battle at Ajiśīrṣa
Chapter 161
Devanagari script
क्व ते वीर्य क््व चास्त्राणि यच्त्वां निर्जित्य संयुगे । गाण्डीवधन्वा हतवान् प्रेक्षतस्ते जयद्रथम्,जब युद्धस्थलमें गाण्डीवधारी अर्जुनने तुझे परास्त करके तेरे देखते-देखते जयद्रथको मार डाला था, उस समय तेरा पराक्रम कहाँ था? तेरे वे अस्त्र-शस्त्र कहाँ चले गये थे?
Translation
“Di manakah kekuatanmu, di manakah senjata dan astra-mu? Ketika Arjuna, pemegang busur Gāṇḍīva, menewaskan Jayadratha di hadapan matamu setelah menundukkanmu di medan perang—di manakah keberanianmu pada saat itu?”
Word by Word
क्वwhere?
क्व:
TypeIndeclinable
Rootक्व
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootत्वद्
Formmasculine, genitive, singular
वीर्यम्valor, prowess
वीर्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootवीर्य
Formneuter, nominative, singular
क्वwhere?
क्व:
TypeIndeclinable
Rootक्व
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्त्राणिweapons (missiles)
अस्त्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootअस्त्र
Formneuter, nominative, plural
यत्which/that (when/whereas)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formneuter, nominative/accusative, singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद्
Formmasculine, accusative, singular
निर्जित्यhaving conquered/defeated
निर्जित्य:
TypeVerb
Rootनि√जि
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
Formmasculine, locative, singular
गाण्डीवधन्वाthe wielder of Gāṇḍīva (Arjuna)
गाण्डीवधन्वा:
Karta
TypeNoun
Rootगाण्डीव-धन्वन्
Formmasculine, nominative, singular
हतवान्killed
हतवान्:
TypeVerb
Root√हन्
Formक्तवत् (past active participle), masculine, nominative, singular
प्रेक्षतःwhile (you were) looking; of you looking on
प्रेक्षतः:
TypeVerb
Rootप्रेक्षत् (प्र√ईक्ष्)
Formशतृ (present active participle), masculine, genitive, singular
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootत्वद्
Formmasculine, genitive, singular
जयद्रथम्Jayadratha
जयद्रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootजयद्रथ
Formmasculine, accusative, singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes