Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

अलंबलवधः (Alaṃbala-vadhaḥ) / The Slaying of Alaṃbala and the Advance toward Karṇa

राजन! इससे खिन्नचित्त होकर आपके महारथी वीर कर्णपुत्र वृषसेन, मद्रराज शल्य तथा द्रोणकुमार अश्वत्थामाने सात्यकिको सब ओरसे घेर लिया ।। ततः पर्याकुलं सर्व न प्राज्ञायत किंचन । तथा सात्यकिना वीरे विरथे सूतजे कृते,सात्यकिके द्वारा वीरवर सूतपुत्र कर्णके रथहीन कर दिये जानेपर सारा सैन्यदल सब ओरसे व्याकुल हो उठा। किसीको कुछ सूझ नहीं पड़ता था

rājan! etena khinnacitto bhūtvā tava mahārathī vīraḥ karṇaputro vṛṣasenaḥ madrarājaḥ śalyaś ca droṇakumāro ’śvatthāmā ca sātyakiṃ sarvataḥ paryavārayat. tataḥ paryākulaṃ sarvaṃ na prājñāyata kiṃcana. tathā sātyakinā vīre virathe sūtaje kṛte, sātyakinā vīravaraṃ sūtaputraṃ karṇaṃ rathahīnaṃ kṛtvā sarvaṃ sainyaṃ sarvataḥ vyākulaṃ babhūva; kasyacid api kiṃcid na pratyabhāt.

Sañjaya berkata: “Wahai Raja! Tersinggung dan gundah oleh hal itu, para maharathi tuanku—Vṛṣasena putera Karṇa, Śalya raja Madra, dan Aśvatthāman putera Droṇa—mengepung Sātyaki dari segala arah. Lalu seluruh bala tentera menjadi kacau; tiada siapa tahu apa yang harus dilakukan. Kerana apabila Sātyaki, dengan kegagahannya, telah menjadikan wira kelahiran sais (Karṇa) itu tanpa kereta, maka tentera di segenap penjuru pun bergoncang dan hilang pertimbangan.”

ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पर्याकुलम्confused, agitated
पर्याकुलम्:
TypeAdjective
Rootपर्याकुल
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वम्all (entire)
सर्वम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
प्राज्ञायतwas understood/was known
प्राज्ञायत:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormImperfect (Lan), Atmanepada (passive-like sense), 3rd, Singular
किंचनanything (at all)
किंचन:
Karma
TypePronoun
Rootकिंचन
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तथाthus/so; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सात्यकिनाby Sātyaki
सात्यकिना:
Karana
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Instrumental, Singular
वीरेin/with regard to the hero
वीरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Locative, Singular
विरथेwhen (he was) without a chariot
विरथे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविरथ
FormMasculine, Locative, Singular
सूतजेin the charioteer’s son (Karna)
सूतजे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूतज
FormMasculine, Locative, Singular
कृतेwhen it had been done/after it was done
कृते:
Adhikarana
TypeKridanta
Rootकृत
FormNeuter, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')
S
Sātyaki
V
Vṛṣasena
K
Karṇa
Ś
Śalya
A
Aśvatthāmā
K
Kaurava army (sainya)