Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः

Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation

अपि चायं पुरा गीत: श्लोको वाल्मीकिना भुवि । न हन्तव्या: स्त्रिय इति यद्‌ ब्रवीषि प्लवड्भम,महर्षि वाल्मीकिने पूर्वकालमें ही इस भूतलपर एक श्लोकका गान किया है। जिसका भावार्थ इस प्रकार है--“वानर! तुम जो यह कहते हो कि स्त्रियोंका वध नहीं करना चाहिये, उसके उत्तरमें मेरा यह कहना है कि उद्योगी मनुष्यके लिये सदा सब समय वह कार्य करने ही योग्य माना गया है, जो शत्रुओंको पीड़ा देनेवाला हो”

api cāyaṃ purā gītaḥ śloko vālmīkinā bhuvi | na hantavyāḥ striya iti yad bravīṣi plavaṅgama ||

Sañjaya berkata: “Lagipun, dahulu kala di bumi ini, Vālmīki telah melagukan sebuah śloka: ‘Wanita tidak patut dibunuh.’ Wahai pahlawan bangsa kera, kerana engkau berkata demikian, jawapannya ialah: bagi orang yang teguh tekad dan giat berusaha, perbuatan yang sentiasa dianggap layak ialah yang mendatangkan penderitaan kepada musuh.”

अपिalso, moreover
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root
अयम्this (one/this)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine, nominative, singular
पुराformerly, earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
गीतःsung/recited
गीतः:
TypeVerb
Rootगी (गाय्)
Formpast passive participle (क्त), masculine, nominative, singular
श्लोकःa verse
श्लोकः:
Karta
TypeNoun
Rootश्लोक
Formmasculine, nominative, singular
वाल्मीकिनाby Vālmīki
वाल्मीकिना:
Karana
TypeNoun
Rootवाल्मीकि
Formmasculine, instrumental, singular
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
Formfeminine, locative, singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
हन्तव्याःto be killed (fit to be slain)
हन्तव्याः:
TypeAdjective
Rootहन्
Formgerundive (तव्य), feminine, nominative, plural
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री
Formfeminine, nominative, plural
इतिthus, saying
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
यत्which/that (what)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
Formneuter, accusative, singular
ब्रवीषिyou say
ब्रवीषि:
TypeVerb
Rootब्रू
Formpresent indicative (लट्), second, singular, parasmaipada
प्लवगO monkey (vanara)
प्लवग:
TypeNoun
Rootप्लवग
Formmasculine, vocative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
V
Vālmīki
P
plavaṅgama (vanara/monkey-warrior)