Previous Verse
Next Verse

Mahabharata 7.113.30Drona Parva, Adhyaya 113, Shloka 30

Adhyāya 113: Karṇa–Bhīma Śaravarṣa and the Battlefield Aftermath (कर्णभीमशरवर्षः)

एतेड<र्जुनस्य क्रुद्धस्प कलां ना्हन्ति षोडशीम्‌ । 'राजन्‌! जो सौवीर, सिन्धु तथा पुरुदेशके योद्धा हैं, जो उत्तर और दक्षिणके निवासी एवं अन्य महारथी हैं तथा जो कर्ण आदि श्रेष्ठ रथी बताये गये हैं वे कुपित हुए अर्जुनकी सोलहवीं कलाके बराबर भी नहीं हैं ।।

sañjaya uvāca | ete 'rjunasya kruddhasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm | rājan ye sauvīrāḥ sindhavaś ca tathā purudeśakāḥ yoddhāḥ ye cottara-dakṣiṇa-nivāsinaḥ anye ca mahārathāḥ karṇādayaś ca śreṣṭhā rathinaḥ kathitāḥ te 'pi kupitasyārjunasya ṣoḍaśīṃ kalām api na samāḥ || udyuktā pṛthivī sarvā sa-surāsura-mānuṣā | nareśvara devatā asurā manuṣyā rākṣasāḥ kinnarāś ca mahā-sarpāś ca saha yadi yuddhāya samudyatā bhaveyuḥ tathāpi sarve militvā yuddha-sthale 'rjunam abhimukhaṃ na śaknuyuḥ ||

Sañjaya berkata: “Wahai Raja, para pejuang Sauvīra, Sindhu dan Purudeśa—mereka dari wilayah utara dan selatan, serta maharatha yang lain—bahkan yang termasyhur sebagai terunggul dalam kalangan pahlawan kereta seperti Karṇa—tidak pun menyamai seperenam belas Arjuna tatkala ia murka. Walaupun seluruh bumi, bersama para dewa, asura dan manusia—beserta rākṣasa, kinnara dan bangsa ular besar, serta segala makhluk yang bergerak dan yang tidak bergerak—bangkit untuk berperang, namun bersatu sekalipun mereka tetap tidak mampu menghadapi Arjuna di medan laga.”

एतेthese (people)
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
अर्जुनस्यof Arjuna
अर्जुनस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Genitive, Singular
क्रुद्धस्यof (him) being angry
क्रुद्धस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Genitive, Singular
कलाम्a part/fraction (digit)
कलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकला
FormFeminine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अर्हन्तिare worthy of / amount to
अर्हन्ति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
षोडशीम्sixteenth
षोडशीम्:
Karma
TypeAdjective (ordinal)
Rootषोडश
FormFeminine, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
उद्युक्ताready/engaged
उद्युक्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootउद्युक्त
FormFeminine, Nominative, Singular
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Nominative, Singular
सर्वाentire
सर्वा:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Singular
together with
:
TypeIndeclinable (prefixal particle in compound)
Root
सुरgods
सुर:
Karana
TypeNoun
Rootसुर
FormMasculine, Instrumental, Plural
असुरasuras
असुर:
Karana
TypeNoun
Rootअसुर
FormMasculine, Instrumental, Plural
मानुषाhumans
मानुषा:
Karana
TypeNoun/Adjective
Rootमानुष
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra (implied by rājan/nareśvara)
A
Arjuna
K
Karna
S
Sauvira
S
Sindhu
P
Purudesha
D
Devas
A
Asuras
M
Manushyas
R
Rakshasas
K
Kinnaras
M
Mahasarpas

Educational Q&A

The verse highlights that sheer numbers and reputation cannot match concentrated skill and resolve; it also implicitly warns that anger, when joined to extraordinary capability, becomes a force that must be governed by dharma and self-control.

Sanjaya reports to the king that Arjuna, in a state of wrath, is so formidable that even renowned warriors (including those associated with Karṇa) and even a vast coalition of beings would be unable to confront him in battle.

AI

Ask anything about this verse

Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Mahabharata in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App