Previous Verse
Next Verse

Shloka 136

भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति उपालम्भः

Bhīṣma’s Reproof to Duryodhana

अभ्यधावन्त संक्रुद्धा राक्षसा: शस्त्रपाणय: । घिरी हुई मेघोंकी घटाके समान हाथियोंकी सेनाको देखकर क्रोधमें भरे हुए राक्षस हाथमें अस्त्र-शस्त्र लिये उसकी ओर दौड़े

abhya-dhāvanta saṅkruddhā rākṣasāḥ śastra-pāṇayaḥ |

Sañjaya berkata: Dalam kemarahan, para Rākṣasa yang bersenjata di tangan meluru ke hadapan. Melihat bala gajah berhimpun padat bagaikan banjaran gunung yang diselubungi awan, mereka menerjangnya dengan amarah, didorong oleh dorongan ganas perang, bukan oleh pengekangan diri.

अभ्यधावन्तran towards
अभ्यधावन्त:
TypeVerb
Rootअभि-धाव्
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
संक्रुद्धाःenraged
संक्रुद्धाः:
TypeAdjective
Rootसं-क्रुध् (ppp: संक्रुद्ध)
FormMasculine, Nominative, Plural
राक्षसाःRakshasas (demons)
राक्षसाः:
Karta
TypeNoun
Rootराक्षस
FormMasculine, Nominative, Plural
शस्त्रपाणयःweapon-in-hand (armed)
शस्त्रपाणयः:
TypeNoun
Rootशस्त्रपाणि
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
R
Rākṣasas
W
weapons (śastra)
E
elephant army/host (gaja-senā implied by context)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) propels beings into reckless aggression; in the Mahābhārata’s ethical frame, such rage-driven action clouds discernment and accelerates destruction, contrasting with the ideal of self-restraint even amid conflict.

Sañjaya reports that armed Rākṣasa warriors, provoked and furious, charge toward an opposing force described (in the received context) as an elephant-host, likened to cloud-covered mountains—emphasizing the scale and intensity of the battlefield encounter.