Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall

इरावांस्तु ततो राजन्ननुविन्दस्य सायकै: । चतुर्भिश्चतुरो वाहाननयद्‌ यमसादनम्‌,राजन्‌! उस समय इरावानने अपने चार बाणोंद्वारा अनुविन्दके चारों घोड़ोंको यमलोक पहुँचा दिया

irāvāṁs tu tato rājann anuvindasya sāyakaiḥ | caturbhiś caturo vāhān anayad yamasādanam ||

Sañjaya berkata: Kemudian, wahai Raja, Irāvān dengan empat anak panah menumbangkan empat ekor kuda Anuvinda, menghantar mereka ke kediaman Yama. Dalam etika keras medan perang, seorang kesatria melumpuhkan daya gerak musuh, mengubah arus pertempuran melalui kekuatan yang tegas dan tepat sasaran, bukan pembunuhan membuta tuli.

इरावान्Iravan
इरावान्:
Karta
TypeNoun
Rootइरावत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
अनुविन्दस्यof Anuvinda
अनुविन्दस्य:
TypeNoun
Rootअनुविन्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
सायकैःwith arrows
सायकैः:
Karana
TypeNoun
Rootसायक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
चतुरःfour
चतुरः:
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
वाहान्horses/draught-animals
वाहान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अनयत्led/sent
अनयत्:
TypeVerb
Rootनी (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
यमसादनम्to Yama's abode (death)
यमसादनम्:
Karma
TypeNoun
Rootयमसादन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
राजन् (King Dhṛtarāṣṭra, implied addressee)
इरावान् (Irāvān)
अनुविन्द (Anuvinda)
सायक (arrows)
वाह (horses/steeds)
यमसादन (abode of Yama; death)